سابقه کتابت زبان ترکی در ایران هفت هزار ساله است.
نوعبندی محمود کاشغری از لهجه های متفاوت زبان ترکی و شرح خصوصیات آنها ثابت میکند که زبان ترکی سابقهای هفت هزار ساله دارد. اما ترکی اوغوزی با درآمیختن با ترکی آذیه و طی روند توسعه و تکامل تاریخی، از قرن پنجم هجری به این طرف، در ایران و سرتاسر آذربایجان، جنوب قفقاز و آسیای صغیر به زبان همگانی مردم این مناطق تبدیل گشت.
اوغوزان در فلات ایران با قبایل متفاوت آذ و اوز درآمیختند و بتدریج توانستند از خراسان(قورآسان، محل طلوع خورشید) تا آذربایجان را تحت سیطره فرهنگی خود درآورند. حسن اوغلو، قاضی برهان الدین، قاضی ضریر، و عمادالدین نسیمی جزو اولین شخصیت های تاریخ ادبیات ترکی آذربایجانی به حساب می آیند.
وجود آثاری نظیر قصه یوسفیه از علی خوارزمی، کتاب الفرائض، بهجت الحقایق، کتاب گزیده و جزء آن که همگی در قرون اول اسلامی تالیف شده اند حکایت از سنت کتابت ترکی در آن دوران را دارند.
یافته های نوین باستان شناسی، از جمله کاوش های باستان شناسی گوءی مسجد در تبریز و کشف دیوارنگارهای گوناگون در منطقه، سابقه کتابت زبان تمدن ساز ترکی در ایران را به هفت هزار سال پیش می برد.
_تبریز شهر اولین ها، یک مورد نیز راجع به آن بهتر است بدانیم:
کتاب اناجیل، نسخه اصلی آن به زبان های عبری،آرامی و یونانی نوشته شده است. از سوی دیگر قدیمیترین ترجمه شناخته شده از اناجیل، کتابچهای است که در آن نوشتجات هماهنگ چهار انجیل جمع آوری شده است. این اثر نمونه،توسط آوانیس عزالدین محمد بن مظفر که یک واعظ یعقوبی ساکن تبریز بود،در قرن سیزدهم میلادی از سریانی به فارسی ترجمه شده است. آن زمان تبریز پایتخت بود.
_آیا می دانید که اولین چاپخانه ها در دوره ایلخانی و در زمان رشیدالدین فضل الله در ربع رشیدی واقع شده بود؟ این صنعت در آن زمان از چین وارد شده بود و در چاپ جامع التواریخ رشید الدین فضل الله مورد استفاده قرار گرفت… بعضی از قسمتهای این جامع التواریخ الان موجود است … این صنعت چاپ بعدا از طریق تبریز ایلخانی به پایه صنعت چاپ اروپا تبدیل میشود.