قرارداد وثوق الدوله یا قرارداد ترکمن چای؟! /محمد رحمانی فر

قرارداد وثوق الدوله یا قرارداد ترکمن چای؟!

قرارداد وثوق الدوله یا قرارداد ترکمن چای؟!

به عنوان یک تاریخ‌پژوه، برایم عجیب است که چرا آنهایی که به دنبال یافتن مشابه «قرارداد چینی» در تاریخ این کشور هستند به سراغ «عهدنامه تورکمن ‌چای» می‌روند و نه «قرارداد وثوق‌الدوله»!؟ هرچند جزئیات زیادی از محتوای قرارداد چینی منتشر نشده ولی همین اطلاعات کلی هم که در مورد آن به بیرون درز گردیده، مبین آن است که اگر بخواهیم در تاریخ این کشور مصداقی برای این قرارداد ننگین پیدا کنیم، جز «قرارداد ننگین وثوق‌الدوله»، مصداق دیگری برای آن نخواهیم یافت.

اگر «قرارداد ننگین چینی»، ایران را از لحاظ اقتصادی و حتی نظامی مستعمره و تحت‌الحمایه چین قرار می‌دهد، «قرارداد ننگین وثوق‌الدوله» هم ایران را از لحاظ اقتصادی و حتی نظامی مستعمره و تحت‌الحمایه انگلستان قرار می‌داد. با این تفاوت که در آن تاریخ، پادشاهی به نام احمدشاه قاجار بر این کشور فرمان می‌راند که هنوز هم تنها پادشاه دموکرات طول تاریخ این سرزمین محسوب می‌شود. پادشاهی که در برابر فشارهای بریتانیای کبیر ایستادگی کرد و حتی در مهمانی سلطنتی ملکه انگلستان هم حاضر نشد وعده‌ای در خصوص امضای آن قرارداد ننگین بدهد. وقتی هم که ناصرالملک به وی گوشزد نمود که با این وضع، بریتانیا اجازه نخواهد داد شما به سلطنت خویش ادامه بدهید، پاسخ داد که من از سلطنت کنار می‌کشم ولی حاضر نمی‌شوم به کشور و مردم خویش خیانت کنم!

تفاوت دیگر قرارداد وثوق‌الدوله با قرارداد چینی در نحوه بروز و ظهور اعتراضات مردمی بود. برخلاف قرارداد اخیر که اعتراضات علیه آن از هشتگ‌های فضای مجازی فراتر نمی‌رود، در آن تاریخ، آذربایجان به رهبری شیخ محمد خیابانی به پا خاست و خواهان لغو قرارداد مزبور شد.

البته، مخالفان قرارداد مزبور، تاوان سنگین مخالفت خویش با منافع انگلستان را پرداختند. احمدشاه به دست رضاخان که با کودتای انگلیسی بر سر کار آمده بود از سلطنت خلع شد. سلطنت قاجار به عنوان آخرین بازمانده امپراتوری‌های تورک این سرزمین جای خود را به حکومت دست‌نشانده پهلوی داد. شیخ محمد خیابانی کشته شد و جنبش آزادیستان سرکوب گردید و سال‌ها بعد، برادر وثوق‌الدوله یعنی قوام‌السلطنه با سرکوب «دولت ملی آذربایجان» که به رهبری پیشه‌وری نام حزب دموکرات خیابانی را در آذربایجان احیا کرده‌بود، ضمن انتقام مجدد از آذربایجان، انتقام برادرش را نیز گرفت!

اکنون برای ایران، نه احمدشاهی باقی مانده که سلطنت خویش و حق پادشاهی خاندان قاجار را فدای آن کند و نه آذربایجانی که برای حفظ ایران حتی از نام تاریخی خویش صرفنظر نماید و نام و جان خویش را به پای آن قربانی کند! بدون آذربایجان هم، هیچ کاری پیش نخواهد رفت!

 

نویسنده: محمد رحمانی فر

 

اهداف گروه خبری آذتورک خبرلری چیست؟

سرزمین آذربایجان همواره مورد چپاول رژیم جمهوری اسلامی و رژیم پهلوی قرار گرفته و منابع آن توسط هر دو رژیم به یغما برده شده است. با اینکه تورک ها خدمات بی پایانی به ایران کرده اند اما هم جمهوری اسلامی و هم رژیم پهلوی ملت تورک را به دلیل خواسته های مشروعشان بارها سرکوب کرده اند و این سرکوب ها همچنان ادامه دارد.

سایت آذتورک خبرلری به این تبعیض ها و سرکوب ها می پردازد و اخبار فعالین مدنی و حقوق بشری و مدافعان آزادی و دموکراسی ملت تورک که در رسانه ها و سایتهای دیگر کمتر به آنها اهمیت داده می شود را پوشش می دهد.

سرزمین آذربایجان متعلق به ملت آذربایجان است و سرنوشت آذربایجان را ملت آذربایجان تعیین خواهد کرد. حق تعیین سرنوشت از ارکان اساسی ملت هاست و آذربایجان هم از این قاعده مستثنی نیست.

این سایت و گردانندگانش به هیچ سازمان سیاسی و غیرسیاسی وابسته نیستند. از شما خواهشمندیم که در معرفی این سایت خبری ما را یاری نمایید و در ارسال فیلم و اخبار به ما کمک نمایید.

مطالب مشابه