نود سال بعد از کودتای رضاشاه
نود سال بعد از کودتایی که رضاشاه بر علیه هویت ترکی در ایران رقم زده بود، تومان ترکی جایگاه خود را از ریال اسپانیولی پس گرفت. طیبنیا در این زمینه گفت: «چون مردم با تومان فکر می کنند، محاسبه می کنند وملاک رفتارهای پولیشان تومان است، پس ماهم تصمیم گرفتیم قانون را مطابق با رفتارعامه مردم تغییر دهیم».
دو سال پیش نیز صادق صبا در بیانی مشابه گفته بود:«ما در بی.بی.سی روش روشنی در خصوص مسأله نام و قومیت مردم آذربایجان داریم و آنها را تُرک می دانیم نه آذری. ملاک ما این است که بقیه به آنها می گویند تُرک و خودشان هم به خودشان می گویند تُرک؛ بنابراین از نظر ما کلمه تُرک ملاک است
تحقق برخی از خواستههای ما به همین حداقل فهم چهرههای تاثیرگذار نیازدارد؛ نیم نگاهی به واقعیات جامعه.»
پیش از آنکه دولت سازان ایران معاصر در 1308 تومان را منسوخ نمایند در اقداماتی مشابه نیزسایر مظاهر تُرکها را نابود کرده بودند. آنها در 1304 توسط شورای ملی تقویم ترکی را غیررسمی اعلام کردند و ندانستند که آنچه سابقه هزاروپانصد ساله دارد با یک مصوبه و بخشنامه از بین نخواهد رفت.
در تقویم دوازدهگانه تُرکی هر سال نیز به مانند ماههای سال به نامی حیوانی نامیده میشد. این تقویم از جمله دستاوردهایی است که تُرکها تقدیم جهان علم نمودهاند و بنا به نوشته پائولا دلسول؛ نویسنده کتاب «طالع بینی چینی» این تقویم هنوز هم در کشورهایی مانند چین، ژاپن، هند، ویتنام وسایر ممالک شرق آسیا کاربرد دارد(ص7). هنوز ممالک اسلامی در کتب جغرافیا اسامی نصف النهارهای کره زمین را بر اساس آن تقویم یاد میگیرند و نصف النهار راس السرطان(تیرماه) و نصف النهار راس الجدی(دیماه) آشنای اذهان دانش آموزان است.
اسامی سالها در آن تقویم چنین است: سیچان ایلی(سال موش)، اینک ایلی(سال گاو)، بارس ایلی(سال پلنگ)، دووشان ایلی(سال خرگوش)، ناققا ایلی(سال نهنگ)، ایلان ایلی(سال مار)، آت ایلی(سال اسب)، قویون ایلی(سال گوسفند)، بیچی ایلی(سال میمون)، تویوق ایلی(سال مرغ)، ایت ایلی(سال سگ) و دۏنقوز ایلی(سال خوک)
اسامی ماهها نیز چنین است: قوچ، بوغا، ایکیزلر(حمل و ثور و جوزا) / یئنگج، آسلان، باشاق( سرطان و اسد و سنبله) / اؤلچن، چایان، اوخآتان(میزان و عقرب و قوس) / اوغلاق، قووا، بالیقلار( جدی و دلو و حوت)
هزار سال پیش ابوریحان بیرونی در کتاب آثارالباقیه عن قرون الخالیه(ص 98) و محمود کاشغری در کتاب دیوان الغات الترک(ص 222) اسامی این سالها را برشمرده و آن را از آن تُرکها دانستهاند و شاعر و حکیم همعصر آنها؛ یوسف خاص حاجب در قوتادغو بیلیک(ابیات 139 و 140 و 141) اسامی ماهها را برشمرده است.
کلیه منابع تأیید میکند که تقویم داوازدهگانه تُرکها اساس گاهشماری در ایران و چین و سایر بلاد بوده است. خواجه نصیر الدین طوسی در زیج ایلخانی(ص8) مارکوپلو در سفرنامه(ص158) شاردن در سیاحتنامه(ج5،ص196) و دهها نویسنده دیگر مؤید این نکته اند.
جوشقون