سازمان کشورهای تورک (TDT)
ابتکاری که به نیاز زمان تبدیل شده است.
روند جدید ژئوپلیتیک بین المللی مستلزم همکاری دولت ها با یکدیگر و عمل مستقل است.
یکی از این انجمن های موفق، #سازمان_کشورهای_تورک (TDT) است.
اگرچه در سال 2009 تنها چهار عضو این اتحادیه وجود داشت، اما در سال 2021 تعداد شرکت کنندگان به هفت کشور (5 عضو + 2 کشور ناظر) رسید.
تفاوت اصلی TDT# با سایر ساختارها عدم وجود حامی خارجی است که یک مرکز ژئوپلیتیک محسوب می شود.
ادغام بین کشورها به دلیل نفوذ یا حمایت غرب، روسیه و چین نیست، بلکه بیشتر به دلیل همگرایی منافع ملی کشورهای عضو است.
از سوی دیگر، TDT بر خلاف سایر سازمان ها هیچ گونه تهدیدی برای استقلال و حاکمیت کشورهای شرکت کننده ندارد.
اگرچه ترکیه یکی از اعضای #ناتو است و قزاقستان و قرقیزستان اعضای CSTO هستند، اما این مانع از همکاری موفقیت آمیز آنها در چارچوب این سازمان نمی شود.
در 12 نوامبر 2021، در هشتمین اجلاس سران TDT، #اردوغان اظهار داشت که گردش تجاری بین کشورهای عضو نباید تنها 21 میلیارد دلار باشد و بر لزوم افزایش این شاخص تاکید کرد.
اعضای سازمان پس از اجلاس به دستاوردهای بزرگی در تعمیق و تقویت همگرایی دوجانبه، چندجانبه و درون سازمانی دست یافتند.
در چند ماه گذشته، ادغام دوجانبه توسط اعلامیه مشارکت استراتژیک امضا شده بین آذربایجان و قرقیزستان، بیانیه تعمیق مشارکت راهبردی و گسترش فعالیت های متقابل بین #آذربایجان و اوزبکستان و تفاهم نامه توسعه، حمایت شده است.
بستر دوستی بین آذربایجان و #تورکمنستان، از جمله آذربایجان و تورکیه با قراقستان ، ترکیه با #اوزبکستان و #قرقیزستان، و دیگر قراردادهای دوجانبه مهمی با یکدیگر امضا کردند.
مشارکت دوجانبه راه را برای همکاری های چند جانبه هموار می کند و هر دو به نوبه خود زمینه مناسبی را برای تحقق پروژه های استراتژیک ایجاد می کنند.
یکی از این جهت گیری های #استراتژیک، پروژه های حمل و نقل- لجستیک است.
رئیس جمهور #آذربایجان در جریان سفر خود به #قرقیزستان با بیان اینکه آذربایجان دارای زیرساخت حمل و نقل مدرنی است که امکان ارسال محموله به تمام جهات را دارد، خاطرنشان کرد که همه این فرصت ها “در اختیار برادران قرقیزستانی ما” است.
از آنجایی که دو کشور همسایه زمینی یا دریایی نیستند، چنین برداشت می شود که هرگونه همکاری حمل و نقل بین طرفین مستلزم مشارکت سایر اعضای سازمان است.
در سفر دولتی به اوزبکستان، همکاری های چندجانبه نیز مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
تاکید کنیم که وی پیش از این مذاکرات مربوطه را با ازبکستان و تورکمنستان انجام داده بود و به بندر دریایی ترکمن باشی دسترسی داشت.
به منظور ادامه این مذاکرات و صادرات کالاهای اوزبکستانی به اروپا، توافقی در مورد سازماندهی حمل و نقل چند وجهی با آذربایجان حاصل شد.
طبق توافقات انجام شده، اوزبکستان کالاهای خود را به تورکمنستان، از آنجا به بنادر آذربایجان و سپس با راه آهن BTQ به اروپا منتقل می کند.
علاوه بر این خط حملونقل، کریدور ترانسکاسپین که از قلمرو قزاقستان آذربایجان گرجستان و تورکیه عبور میکند.
ساخت راه آهن اوزبکستان – قرقیزستان – چین و ترمز – مزاری – شریف – کابل – پیشاور که 3 میلیارد هزینه دارد، ممکن است به آن امکان دسترسی به بازارهایی با مصرف کنندگان زیادی را بدهد.
بنابراین، به لطف سازمان هایی مانند TDT، دولت ها این فرصت را دارند تا بدون مشارکت مراکز قدرت ژئوپلیتیک، اهداف خود را محقق سازند.
مهم نیست فضای زندگی و فرصت های TDT چقدر گسترده است، هسته آن آذربایجان است.
برای اطمینان از این موضوع کافی است به نقشه نگاه کنید.
موقعیت جغرافیایی آذربایجان ، لوکوموتیو و کاتالیزور فرآیندها و همچنین درک خوب آن از تورکیه و آسیای مرکزی، آن را به پل و رابط بین دولت های ترکیه تبدیل کرده است.
بنابراین، پروژه های جاری علاوه بر عوامل زبان، مذهب، تاریخ و فرهنگ مشترک، وابستگی متقابل اقتصادی و سیاسی بین دولت های ترکیه را عمیق تر کرده و ایجاد مشارکت امنیتی بین کشورها در آینده را منطقی می سازد.
منبع: مرکز مطالعات استراتژیک قفقاز جنوبی
ترجمه: رسول معینی راد