چرایی مواجهه دوگانه ملل مختلف جهان بویژه غربی در مورد تهاجمات؟
چرا ملل غربی در تهاجم آمریکا به عراق و افغانستان واکنش خاصی نشان ندادند اما در مورد اقدام اخیر روسیه به شدت بر علیه روسها واکنش نشان دادند؟
برگردیم به جهان ما قبل 2002 و حوادث یازده سپتامبر.
در آن مقطع انسان زمینی تولد “جهانی شدنی” را در برخی نقاط جهان مشاهده میکرد و جهانی شدن در همه امور هنوز همه گیر نشده بود بویژه در بعد تکنولوژی رسانه ای هنوز درهم تنیدگی و سرعت گردش اطلاعات در قدمهای ابتدایی رخ نمایی میکرد جهانیان اخبار بحرانهای بین المللی را صرفا از غولهای رسانه ای انگلیس و آمریکا دریافت میکردند.
از سویی آمریکاییها به هنگام تهاجم به افغانستان و عراق ابتدا بدترین پرونده های امنیتی را برای این دوکشور در مورد مباحث “تروریستی و بنیادگرایی و سلاحهای هسته ای و شیمیایی” در جریان انداخته بودند.سوابق نگرش و رفتار و عملکرد گروه طالبان در خاک افغانستان و صدام حسین در خود عراق و تجاوز به ایران و کویت تا حدودی توانسته بود که انزجار ملل مختلف جهان،از این دو حکومت سرکش و شرور برانگیزد.
از سویی دل ساکنین دو کشور افغانستان و عراق هم برای تنبیه حاکمان مستبد، راضی شده بود.جنایات جنگی برای شهروندان این دو ملل قطعا در یک جنگ یک طرفه محرز بوده اما کفه ترازو حذف این دو عنصر مستبد، بر جنایات جنگی علیه شهروندان، بسیار سنگینی میکرد و بعلت نبود رسانه های مستقل، جنایات جنگی وقوع پیوسته به سمع و نظر جهانیان نرسید.
اما بیست سال درست بعد از حوادث یازده سپتامبر شاهد جنگی در داخل خاک اوکراین هستیم. جهان بطور کامل دگرگون شده است هر فردی در جهان توسط شبکه های اجتماعی تبدیل به یک “رسانه جهانی” شده است. اخبار جنگ و لحظه تحرک نیروها هر لحظه توسط هر فردی به جهانیان مخابره میشود.ملل مختلف جهان دیگر در قرون گذشته سیر نمیکنند و نگرش به سوی رفاه و بهره مندی از لذات تکنولوژیکی و اقتصادی و توریستی و رشد و ترقی، نگرش جهانیان را کلا تغییر داده است.سطح تحصیلات و دآنش عمومی در اکثر ملل جهان به شدت در حال رشد میباشد.خاورمیانه جنگ زده جهان سومی دیروزی، دارای دانشگاههای بیشمار و مدرنی هست که انسانهای جدیدی هر روز از دل آنها بیرون می آید.انسان زمینی به دنبال چند وطنی هست و چندتابعیتی! روسیه پوتین در این جهان مدرن به کشوری حمله میکند که در نظر جهانیان دولت و ملت اوکراین هیچ گونه پرونده امنیتی، تروریستی، غیر اخلاقی، غیر قانونی، ندارد.
دولتشان بر مبنای اقتدار و سلطنت و زور حکمرانی نمیکند بلکه برآمده از “صندوق رای” ملت اوکراین میباشد.ملت اوکراین با تمامی فرهنگهای مختلف در حال “جامعه پذیری بین المللی” بودند و قصدی برای توسعه اقتصادی با شراکت دیگر ملل جهان دارند. انتخابات آزاد و دموکراتیک اوکراین و برآمدن نام یک “بازیگر کمدی” به نام زلنسکی از صندوق رای نشانگر نبود فشار و استبداد در عرصه سیاسی این کشور میباشد. آزادی انتخابات و گردش قدرت در عالم دموکراسی همین است هر فردی میتواند با توجه به پتانسیلها و داشته های خودش برای مدیریت امور کاندیدا شود و در صورتی که برنده انتخابات شود همه باید به رای اکثریت تمکین کنند.انسان اوکراینی به شدت تشنه جهانی شدن هست.
روسیه پوتین از همان زمان استقلال اوکراین نگران از وضعیت امنیتی و گسترش ناتو به شرق بود. این نگرانیشان “به حق” است اما تهاجمشان به اوکراین به شدت توسط جهانیان مورد سرزنش قرار گرفته است. چرا باید نگرانی یک ابرقدرتی تبدیل به تهاجم یک طرفه به سوی دولتی شود که نرمها و ارزش های سیاسی را در سطح داخل و خارج به خوبی رعایت میکند.مشخصا این یافته روسها از وضعیت سیاسی داخلی اوکراین هست که نباید “به ناتو بپیوند” و نیروهای به اصطلاح لیبرال که پوتین از آنها بعنوان نئونازی نام میبرد باید کنار گذاشته شوند اما افکار عمومی جهانیان این دلایل پوتین را قبول نمیکنند به هزاران علتی که در برداشت آنها از یک دولت بعنوان حاکم یک کشور که در یک انتخابات عمومی مورد پذیرش ساکنان اوکراین و دولتهای حاضر در سازمان ملل وجود دارد. بله در این وضعیت بمدد وجود تکنولوژیهای ارتباطی در دستان دولت اوکراین و ملت اوکراین طبیعی ایست که جهانیان روسیه پوتین را مورد سرزنش قرار دهند.
حتم دارم اگر “دولت آمریکا” و دیگر ابرقدرتها هم اگر به گونه های مشابه دولت اوکراین در سرتاسر جهان حملات یکجانبه با “یافته های امنیتی” خود تدارک ببینند قطعا با واکنشهای بسیار گسترده جهانیان روبرو خواهند شد. جهان بعد 2020 دیگر جهان جدیدی هست که تحرکات و زورگوییهای ابرقدرتها به شدت توسط ملل مختلف جهان با روند جهانی شدن گسترده، زیر ذره بین رفته است.
سعید رنجدوست