“قالسین ننه”
زنی که ماند!
امروز صدمین سالگرد قتل عام وحشیانه آزربایجانیان توسط اکراد وحشی است شهدای ان زمان را با احترام یاد میکنیم ،
“قالسین ننه” روایت حزن انگیز زن ساوجبلاغی، نشانگر کشتار بی رحمانه اسماعیل سیمیتقو یاغی و نحوه تغییر وحشیانه ترکیب جمیعتی این شهر زیبای آذربایجانی است.
میر هاشم محدث در پیشگفتار کتاب “ختم غائله سمیتکو” می نویسد: مرحوم پدرم در دوران کودکی و نوجوانی در اورمیه خود شاهد دو نا آرامی پی در پی بود و همیشه تا آخر عمر از آن دو واقعه به بدی یاد می کرد یکی ورود روسهای متجاوز و دیگری قتل و غارت سیمیتقو؛ اما آن مرحوم همیشه بین این دو نا امنی تفاوت می گذاشت اولی با نظم و دیسیپلین و بدون بی بند و باری قشون روس و مسائل ناموسی، اما دیگری با چپاول همراه با تجاوز به نوامیس مردم.
صد سال پیش در چنین روزی موحش ترین صفحات تاریخ معاصر آذربایجان رقم خورد. اسماعیل سیمیتقو یاغی با عده نسبتا زیادی در حدود چهار پنج هزار نفر به ساوجبلاغ (مهاباد فعلی) حمله ور شدند. مرغان صلح جو آواره از آشیانه بوده و اینک از قوه آتش که به آنها زده شده دهان باز کرده و شکافته شده اند، مانند اینکه با پیکر های نیمه سوخته خود می خواهند هیولای ابوالهول بربریت، وحشیگری و قساوت قلب اکراد و همچنین شرح مظلومیت اهالی و سکنه صلح جو و رعیت های زحمتکش و بی طرف ساوجبلاق را به گوش ناظرین و جهانیان برسانند.
“قالسین ننه” یکی از هزاران قربانی توحش و زیاده خواهی اکراد به سرکردگی سیمیتقو یاغی بود دختر نوجوانی که برای در امان ماندن از متجاوزان و حفظ ناموس خویش مرگ را بر زنده ماندن ترجیح می دهد و خود را به آب خروشان می زند ولی از تقدیر آب مایه حیات گشته! و به دور از آتش جنگ در نقطه ای امن به کرانه رود می زند. بعد از خاتمه حوادث ناگوار زمانی که بخش بزرگی از خانواده اش را از دست داده و خود را بی خانمان می یابد به شهر قوشاچای (میاندواب) پناه برده و تا آخر عمر همراه با خاطرات دهشتناک نوجوانی درآنجا سپری می کند.
وجه تسمیه این عنوان غریب ، نجات معجزه آسای وی از خطرات آن دوران است. خویشاوندان به یمن زنده ماندنش وی را “قالسین ننه” نامیدند. قالسین ننه تنها یک نام نیست بلکه نام بامصمایش ، خاطرات یاغی گری اکراد و هویت اصیل آذربایجانی ساوجبلاق (مهاباد فعلی) را در اذهان مردم متبادر می سازد.
پ.ن: اینجانب با نتیجه آن مرحومه در دوران خدمت سربازی آشنا شده بودم.
یاشار پیری