نتیجه یک تحقیق علمی – پژوهشی/مطالعه موردی ضرورت زبان مادری در مدرسه

چامسکی زبان‌شناس بزرگ معاصر در خصوص وجه تمایز انسان با دیگر موجودات با پدیده زبان می‌گوید: وجه تمایز انسان از موجودات دیگر در به کارگیری زبان به عنوان یک نظام ارتباطی است. هر کودک طبیعی که در اجتماع بزرگ می‌شود، قادر است تا به آسانی و بدون کمک دیگران زبان مادری خود را فراگیرد. تحقیق علمی

بنده با علم به این سخن چامسکی که هر کودک طبیعی که در اجتماع بزرگ می‌شود، قادر است تا به آسانی و بدون کمک دیگران زبان مادری خود را یاد بگیرد، از همین ظرفیت استفاده کرده و به دانش‌آموزان کمک کرده‌ام که مفاهیم عمیق جامعه‌شناختی دروس جامعه‌شناسی و اقتصاد را با زبان مادری خودشان بهتر و کاربردی‌تر یاد بگیرند و ماندگاری یادگیری آنها نیز با تکیه به درک مطلب بیشتر گردد. بعد از این اتفاق نتایج تدریس به زبان مادری را در قالب مصاحبه و فرم نظرسنجی از آنها مطالبه کرده‌ام و نتیجه این نظرسنجی کاملاً آزاد و بدون اهداف از پیش تعیین شده به این قرار شد.
1- برای جواب سؤال یک انتخاب زبان مادری در جمع سه پایه علوم انسانی(دهم، یازدهم و دوازدهم) بیش از 90درصد، انتخاب زبان فارسی کمتر از 10 درصد.
2- برای جواب سؤال دو انتخاب زبان مادری در جمع هر سه پایه بیش از 80 درصد، انتخاب زبان فارسی کمتر از 20درصد.
3- برای جواب سؤال سه انتخاب زبان مادری در جمع هر سه پایه 100درصد، انتخاب زبان فارسی صفردرصد می‌باشد.
در این فرم نظرسنجی دو سؤال مشابه هم برای معلمین این پایه‌های علوم انسانی در نظر گرفته شده بود که در مجموع انتخاب زبان مادری 100درصد و انتخاب زبان فارسی به صفردرصد رسید.

لازم به ذکر است که برای هر سه سؤال دلایلی هم خواسته شده بود که نظرات دانش‌آموزان و معلمان مختلف بود. با این همه درصد فراوانی این دلایل منطقی و علمی هم در بخش تحلیل داده‌ها مشخص شده است. همچنین برخی از دانش‌آموزان خارج از چهارچوب فرم نظرسنجی در حاشیه مطالبی در خصوص زبان ترکی و حق تحصیل به زبان مادری را متذکر شده بودند. نقطه بسیار جالب از مکشوفه‌های این پژوهش اشاره برخی از دانش‌آموزان به زبان ترکی است. با این که در این نظرسنجی به عمد از واژه زبان مادری استفاده شده بود با این وجود 72 درصد دانش‌آموزان از واژه زبان مادری و 28درصد از دانش‌آموزان از واژه زبان ترکی استفاده کرده بودند.

این نگاه زبان‌شناختی و داوطلبانه دانش‌آموزان نشانگر و معید زبان ترکی مردم آذربایجان است و جواب علمی زبان‌شناختی قوی به کسانی که در مقابل زبان ترکی آذربایجانی، زبان آذری را مطرح می‌کنند. اشاره نکردن هیچ یک از دانش آموزان به زبان آذری نشان دهنده قاموس ذهنی و فراشناختی دانش‌آموزان ترک‌زبان این مناطق می‌باشد.
چنانچه امیلیا نرسیسیانس(زبان در گستره فرهنگ) در کتاب خود اشاره می‌کند که وظیفه اساسی آموزش زبان در مدارس، غنی ساختن مخزن زبانی دانش‌آموزان است؛ بنابراین به جای آنکه معلمان در تصحیح و تغییر(زبان)، گویش و لهجه دانش‌آموزان و نوع صحبت آنان بکوشند، بهتر است که گونه‌های مناسب را در حوزه‌ها و شرایط گوناگون در دروس مختلف آموزش دهند و ضمن ارزش دادن به گونه گفتار دانش‌آموزان به آنان کمک کنند که (زبان مادریشان) را کاملاً فرا بگیرند و بتوانند در موارد مناسب به درستی مورد استفاده قرار دهند.
پیشنهاد می‌گردد که آموزش به زبان مادری در مناطق مختلف ایران حداقل در پایه‌های تحصیلی ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان در اولویت اساسی وزارت آموزش و پرورش قرار گیرد. بر این اساس باید برنامه درسی طوری طرح شود که به کمک معلم آموزش داده شده، کودک در معرض هر دو زبان(زبان مادری و زبان فارسی) و حتی زبان سوم (بنا براقتضا) قرار گیرد تا ما شاهد شگفتی‌های کارایی مغز کودکان در امر یادگیری زبان باشیم. تحقیق علمی

نتیجه یک تحقیق علمی – پژوهشی/مطالعه موردی ضرورت زبان مادری در مدرسه
عمار احمدی