✅کاندیداهایی که به «کهلیک آزماق» مبتلا شده اند
دقیقا نمی توانم معادل فارسی برای اصطلاح « کهلیگی آزیب » پیدا کنم و بنویسم ولی تا جایی که سواد تورکی ام قد می دهد این اصطلاح در بین تورکان گروس و آوشاریوردو حداقل حاوی بار معنایی و مفهومی در دو حیطه ی مختلف و منفکّ از هم می باشد. شاید در دیگر نقاط تورکی ایران معانی و تلقی های مختلف دیگری نیز وجود داشته باشد:🔻
1- کهلیگی آزیب: زمانی که شخصی توازن و روال عادی تغذیه و خوردوخوراک خود را قاطی-پاتی کند. مثلا در یک شب سرد پاییزی آبگوشت، خیار ، گوجه، ماست و دوغ را در معیت هندوانه و طالبی میل بفرماید، کافیست با کمی سرماخوردگی جزئی فردا صبح دچار حالت تهوع و استفراغ و تنگی نفس بشود و به قول ما «یوخاری قئیتمک -بالا بیاورد» ما به این حالت کهلیگی آزیب می گوییم.
2- کهلیگی آزیب: اما دومین کاربرد اصطلاح «کهلیگی آزیب» محتوایی عاشقانه دارد. دال بر اینکه کبک کسی جدیدا و مجددا عاشق شده باشد و دل به گرو محبوبی و معشوقی بدهد. هرچند در باور عامه تورکان این اصطلاح شامل هر دو جنس مذکر و مؤنّث می شود ولی در مورد آقایان مخصوصا نوجوانانِ ناشی و فاقد تجربه ی عاشقانه، کاربرد بیشتری دارد. شاید این اصطلاح با این کاربرد را بتوان با ضرب المثل «فیلش یاد هندوستان کرده» مطابقت داد. ولی بازهم این ضرب المثل فارسی ظرفیت و استعداد انتقال معنا و مفاهیم کاربردی « کهلیگی آزیب » را نداشته، ندارد و نخواهد داشت.
✍️ خاباجی ( خاتون باجیِ ) آبادی ما بعنوان آغ بیرچک آبادی علاوه بر مسئولیت کنترل و مدیریت دختران آبادی در مراسمات آیینی-سنتی و مذهبی، چشمه ها، مساجد و تورپاق اوستو (مزار آبادی ) در مسائل طب سنتی نیز تجربه ای در حد همان آبادی کوچک ما داشت. یکی از تجویزهای ایشان برای کسانی که دچار کهلیگی آزماق تیپ یک می شدند نسخه ی یارپیز قاتیغی ( ماست و پونه ی خشک شده) بود، انصافا تاثیر هم داشت.
✍️ خاباجی آبادی ما در مواجه و برخورد با کسانی که به کهلیک آزماق نوع دوم یعنی درد عشق ناشیانه مبتلا شده اند نسخه ی خاصی نداشت الا اینکه می گفت: انسان باید سعی کند که عاشق نشود و در صورت ابتلا نیز هیچ درمانی برای آن وجود ندارد الا وصال یا جنون.
✍️ خُب! شاید دوستان سؤال کنند که این اصطلاح کهلیکآزماق چه ربطی به انتخابات ریاست جمهوری دارد؟ باشه! باشه! الان توضیح می دهم. به نظر حقیر اهداف و آرزوهای کاندیداهای ریاست جمهوری ما در مواجه با قدرت مثل کهیلک آزماقِ مورد نظر ما به دو قسم و بخش تقسیم می شوند:🔻
🔺 فرقه اول همان اصولگراهایی هستند که به کهلیک آزماق نوع دوم یعنی «عشق به قدرت» مبتلا شده اند؛ گفتیم که خاباجی آبادی ما برای این تیپ انسانهای تشنه عشق (در اینجا قدرت و شهرت) هیچ نسخه ای بجز وصال یا جنون نمی پیچید و متصور نبود؛ فلذا اگر شد رئیس جمهور می شوند نشد، رئیس بنیاد شهید، نشد شهردار می شوند، نشد رئیس مجلس و اگر نشد آنچنان در آرزوی رئیس جمهور شدن می مانند و ثبت نام می کنند تا رئیس جمهور شوند و اگر نشد کنج عزلت و در نهایت جنون
🔺 و اما فرقه دوم و اصل مطلب اینجاست که جناب دکتر پزشکیان ما به کهلیک آزماقِ تیپ یک مبتلا شده اند. یعنی دچار یک بیماری جزئی گوارشیِ سیاسی که اتفاقا به راحتی قابل درمان هست. به شرطی که آبگوشت اصلاح طلبان پان ایرانیست ضد تورک را با هندوانه ملی گرایی تورکی و با ماست کُردی و دوغِ و طالبی… قاطی-پاتی نکند که احتمال بالا آوردن در این نوع ناپرهیزی زیاد هست. هرچند خاباجی آبادی ما برای درمان این ناپرهیزی سیاسی نسخه قاتیق-یارپیز را تجویز نموده اند ولی ممکن هست که هیمشه و در همه جا موثّر نیفتد.
✍️:خلیل مختاری نیا