“پوتین دیوانه است”

یک جوک روسی میگوید، فردی مقابل کاخ کرملین فریاد میزد «پوتین دیوانه است». او را دستگیر کرده و به جرم «افشای اسرار محرمانه دولتی» به سه سال حبس محکوم کردند. اگر این جوک بجای یک شخص مجموعه‌ای از انسانها، مثلا یک ملت را هدف میگرفت مشابه جوکهایی که در میان قوم حاکم ما (فردی که آن وسط میخندد) و روسها ریشه دوانده، عملی راسیستی بود.

در حالیکه ملل دیگر شعارهای برابریخواه انقلاب را زمزمه میکردند، روسهای زیادی مثل فردی که آن وسط ایستاده، برای ملل همسایه لغات تحقیرآمیزی بکار میبردند که این رویه همچنان ادامه دارد. آنها به لهستانی؛ لیاخ، به رومانیایی؛ مامالیژنیک، به قفقازی؛ باران و… میگویند. این عبارات زشت چنان رایجند که گاهی از دهان افراد برجسته نیز بیرون میزند، بطوریکه یکبار خروشچف گفته بود: «مامالیژنیکها یک ملت نیستند، فاحشه‌اند». او گفته‌اش را چنین اصلاح کرده بود که «منظور من مامالیژنیکهای پیش از انقلاب بود» و در اصلاحیه رومانی بعد از انقلاب را از فاحشگی مبرا کرده، لفظ مامالیژنیک (نوعی آبگوشت) را همچنان بکار برده بود.

خروشچف سال 1960 در مجمع عمومی سازمان ملل، داگ هامرشولد (دبیرکل سازمان ملل) را هام خطاب کرد که در ظاهر نوعی ادبیات صمیمانه بود درحالیکه دستگاه تبلیغات شوروی غوغا برپا کرد که دبیرکل ما به دبیرکل سازمان ملل، هام گفت و هام در روسی به معنی دهاتی است و این تبلیغات، انسان ساده‌دل اما مغرور و شاید نژادپرست روسی را ارضا میکرد. هامرشولد سپتامبر 1961 در کنگو بر اثرسقوط هواپیما درگذشت. آرکادی شوچنکو، نماینده شوروی در سازمان ملل، بعدها در کتاب «گسستن از مسکو» نوشت که آن هواپیما را نیروهای کنگویی طرفدار شوروی و تحت هدایت عملیاتی شوروی زده بودند.

یک روس نژادپرست، روسیه را «برادر بزرگ» ملتها دانسته، دیگران را حقیر و کوچک می‌شمارد ولی وقتی برادرهای کوچک براساس قوانین طبیعت بزرگ شده، از اطاعت برادر بزرگ که حالا دیگر به یک مستبد تبدیل شده شانه خالی میکنند، وقایعی مشابه بحران فعلی روی میدهد. نژادپرستان در این حالت، برای تسکین خودشان روسای جمهور کشورها را تحقیر میکنند. خروشچف به جان کندی همیشه «پسربچه» میگفت و این لغت این روزها در مورد زلنسکی و مکرون بکار میرود که شاید پسر بچه‌ای به نام زلنسکی بتواند این لغت را از لغتنامه‌های روسی پاک کرده آنها را در جایگاه برادری همردیف با سایر برادران و خواهران بنشاند، تا نوبت برادر وسطی ما هم برسد.

ابراهیم رشیدی