به مناسبت روز زن
کمتر مردی به برابری “حقوق” زن و مرد می اندیشد، مگر آنکه “آزادی” و ” عدالت ” نزد او امری ” مقدس” باشد ….
به جهت ژنتیک مرد و پیامدش فیزیک قوی وجود مرد، سبب شده تا تاریخ را به نفع خویش رقم زند، به نفع خویش بنویسد و به نفع خویش بنویساند… و اینچنین برتری جنسیتی بیابد و خود را مستحق چنین برتری بداند .
آوانگاردهای فکری(چه در زنان و چه در مردان ) که به برابری “حقوق” زن و مرد معتقدند و به عدالت جنسیتی ارج می نهند، به طوریکه بدون نگرش برتری جنسیتی باشند، کم هستند .
همچنین اینرا باید بدانیم که “مردانی” با چنین خصوصیاتی “کم” است، چرا که انسان موجودی خودخواه است و اگر مردی با چنین اوصافی باشد، از مرحلهی خودخواهی عبور کرده و به دیگرخواهی پای نهاده است .
مردان و زنان هر کدام یکبار زاده شده و یکبار می میرند، در مصاف قیاس عمر ایندو، کدامیک عدالت و آزادی را بیشتر می چشد؟ کدامیک به قول هایدگر زندگی اصیل را
می زید (زندگی اصیل از نگاه هایدگر، زندگی است که انسان خودش انتخاب می کند چگونه زندگی کند، محکوم به انتخاب دیگری نیست، آزادی عمل دارد، دچار روزمرگی نیست. هایدگر از اصالت با عنوان authenticity یاد می کند و دازاین یا همان انسان اصیل را مشمول چنین خصلتی میداند ).
اما درد اینجاست که آیا زنان و مردان به یک اندازه از آزادی عمل برخوردار هستند؟ آیا زنان می توانند “اصالت” در مفهوم هایدگری را در عمر خود بچشند؟
یا چون آزادی و انتخاب برای آنان محدود است همیشه باید به عنوان یک انسان غیر اصیل (inauthenticity) زندگی کند و محکوم به چنین زیستی باشد؟
در حالیکه هر دو(هم مرد و هم زن ) یکبار زیسته و یکبار می میرند!..
چقدر حُزنانگیز است؟…
حتی در روزی که هم روز زن و هم روز مادر و هم روز دختر می تواند باشد (به صورت اعم روز جنس مونث)، اکثر تبریکات مردان، به صورت تپق ناخودآگاه مردان بیشتر تبریک روز مادر است !!!
در حالیکه این زن می تواند هم مادرِ مرد و هم دخترِ مرد و هم همسرِمرد باشد …
حتی مرگِ زن نیز حزن آلود است .
در اعلامیهی ترحیم، به جای تصویر زن، تصویر یک شمع و یا یک شاخه گل است!…
حتی بعد از مرگ زن، اختیاری برای چاپ تصویر او در آگهی ترحیمش نیست!؟…
بعد از تمام موارد مذکور در بالا، حتی پوشش یک زن او را می تواند در مظان انواع اتهامات قرار دهد؛ در حالیکه شاید او از تمام آن اتهامات بری باشد. در برخی جوامع
مردانش حتی برای پوشش زن نیز حدود قرار می دهد.
خانم سیمین دانشور (همسر جلال آل احمد) می گفت:«متاسفم برای جامعه ای که ایمان مردانش در گرو سایز لباس زنان آن جامعه است».
جملهی زیباییست …
اگر در جامعهای مردانش دچار انحطاط نشوند، آنگاه زنان آن جامعه راهگشا خواهند بود .
در جوامع «جهانِ اولی» حتی معیار انتخاب همسر نیز متفاوت است؛ مردانِ چنین جوامعی، زنانی را به عنوان همسر انتخاب می کنند که ضریب هوشی بالا داشته باشد، چرا که ژن هوش (اغلب) از زنان به فرزندان به ارث می رسد و مردان جوامع جهان اولی برای داشتن فرزندان باهوش، با زنان باهوش ازدواج می کنند، اما مردان جوامع جهان سومی زنی را که باهوش باشد با او ازدواج نمی کند، چراکه زنان باهوش دردسر سازند و زندگی با چنین زنانی مشکل است (گاه مردانی را می توان دید که می گویند:« زنان احمق برای زندگی خوب هستند»!، مردان دستشان باز است) .
یعنی حاضرند فرزندانی با ضریب هوشی پایین داشته باشند فقط به این خاطر که به دردسر نیفتند. و بعد نسلی که تربیت می شود چه خواهد شد؟
در جامعه خودمان هم چنین مسائلی هست؛ زنانمان قیافه هایشان نزدیک به هم و شبیه هم شده اند… بینی عمل شده، صورت بوتاکس شده، ابروی رنگ شده، مژه ی کاشته شده …
اساساً در یک جامعه، تعریف جایگاه زنان از طریق مردان آن جامعه است؛ چگونه؟
زنان را اگر از لحاظ روانکاوانه بنگریم، زنان در جایگاه معشوق قرار دارند و اینکه چگونه دیده شوند برای آنان مهم است، اینکه زنان یک جامعه تلاششان بر چگونه دیده شدنشان باشد، بستگی به سلیقه ی مردان آن جامعه دارد. چراکه اگر در یک جامعه نگاه مردان مبتذل نبوده و توجه آنان به زنانی که رنگارنگ تر و ظواهر امرشان بیشتر نباشد در نتیجه میل زنان جامعه به رنگرزی خود کمتر خواهد شد .
اگر معیار توجه مردان به زنان تغییر کند، محال است زنان به ظواهر خود بیش از حد معمول بپردازند، مثلا اگر مردان یک جامعه به زنانی بیشتر توجه کنند که معیار تحصیل و شعور اجتماعی و سیاسی شان بالاست، آنوقت زنان به طور خودکار گرایش به این مواردشان بیشتر خواهد شد تا چندین عمل زیبایی و آرایش های عجیب و غریب.
اینجاست که می بینیم چگونه مردان یک اجتماع با نگاه محدود خویش سبب تحدید(محدودیت) حیات زنان می شوند؛ چه در آزادی و چه در عدالت و چه در نوع نگرش به زنان.
اگر به زنان و مردان دقیق نگریسته شود، بین زنان و مردان، به جز تفاوتهای جزئی فیزیکی، تفاوت چندانی وجود ندارد. اگر در ظاهر تفاوت عمیق دیده می شود(مثل اجتماعی بودن و سیاسی بودن بیشتر در مردان) ، این تفاوت مربوط به نوع تربیت است، نه تفاوت ذات گرایانه و اسانسیالیستی میان این دو (مرد و زن).
مردانی هستند که با ایجاد ممانعت برای زنان، حتی از فعالیت اجتماعی و سیاسی زن جلوگیری می کنند!..
و برعکس مردانی نیز هستند که خود بال پروازی برای زنان می شوند و سبب رشد و بالندگی زنان در عرصه اجتماع می شوند و اینکار آنان سبب اجتماعی بودن و آگاه شدن نسل جدید (به واسطهی مادران آگاه) می شود. چراکه به قول “اوریانا فالاچی” که می گفت: «خودتان را در تربیت فرزندانتان هلاک نکنید، سعی کنید خود را تربیت کنید، فرزندان شما بیشتر از “کلام” شما، از”عملکرد” شما می آموزند».
نگاه مردان ما زنان مارا فرم می دهد. فرم زنان جامعه را بنگریم تا به سطح مردان همان جامعه پی ببریم.
هیچ قصد توهین و جسارت ندارم، فقط واکاوی مسئله است و بس …
بسیار دردآور و سبب رنجوریست …هرسال روز زن برایم تداعی همه ی این دردهاست …
امیدوارم روزی برسد که زنان هم مثل مردان نوع زیستن خویش را انتخاب کنند… آزادی و عدالت همسان داشته باشند ….با دیده ی تحقیر نگریسته نشوند ….
با اینکه تا رسیدن به چنین اتوپیایی شاید زنان زیادی به دنیا آمده و زیسته و پیر شده و مرده باشند …
آنهم چه زیستنی …!
ناهید تقی زاده