پس از کنار رفتن جنجالی دولت ترامپ در آمریکا و سرکار آمدن دموکراتها،موضوع مذاکرات و احیای برجام غربی مطرح شد ولی از آنجایی که دولتهای عربی منطقه و لابی اسرائیل بر هئیت های مذاکره کننده اروپایی و آمریکا دائماً فشار آورده دموکراتهای آمریکا مثل دوران اوباما نتوانستند به راحتی با ایران توافق بکنند.
البته شرایط این دوران با زمان اوباما بسیار متفاوت است اسرائیل به نوعی با حملات مخفیانه و اقدامات مختلف خود جسارت پیدا کرده و دولت آمریکا نگران حمله نظامی غافلگیرانه اسرائیل به ایران است و این مسئله را هم اروپا هم آمریکا بسیار جدی گرفتند.
بنابراین و بدلیل شکایت و اعتراض متحدین منطقه ای آنها همچنین فشارهای بی امان جریانهای طرفدار دولت ترامپ در حاکمیت آمریکا و حزب جمهوریخواه
دولت بایدن نتوانست مستقلانه عمل کرده و تصمیم بگیرد در کل باید این دولت چهار گروه: اسراییل_جمهوریخواهان_اعراب و افکار عمومی آمریکا را برای ثبت یک توافق راضی میکرد کاری که صریحا میتوان گفت بسیار دشوار است.
تئوریهای دیگری هم از سوی گروههای اپوزیسیون مطرح است که این گروهها مدعی اند همه روزه با عوامل مرتبط با دولت بایدن در ارتباطند و نارضایتی خود از توافق را به آنها منتقل میکنند همچنین پس از افشای فایل صوتی ظریف؛ اپوزیسیون میگوید روسها هم دلشان نمیخواهد مناسبات و روابط آمریکا بهتر شود.
با در نظر گرفتن همه این موانع و چالشها و البته موضوعی هم وجود دارد که برخیها میگویند دولت بایدن به ایران باج میدهد و به راحتی میخواهد با آن توافق کند ولی چنین نیست خودِ دولت بایدن هم شروط و خواسته هایی بزرگتر نسبت به زمان اوباما بر روی میز مذاکرات گذاشته و این هم یکی از سببهای پرشمار به نتیجه نرسیدن توافق است.
در روزهای اخیر دوباره اخباری مبنی بر حل معضلات و موانع بین ایران و غرب و حاصل شدن توافق منتشر شد.
و حتی برخی رسانه ها با قطعیت از اجرای برجام حرف زدند
ولی نتایج را نه از رسانه ها و مصاحبه مسئولان امر، بلکه از زبان دنیای سیاست باید شنید
امروز خبری هم را تقریبا غافلگیر کرد:
“اجرا شدن برنامه جامع بین چین و ایران” یا همان توافق 25 ساله ای که هیچکس از جزییات و سازکار آن اطلاعی ندارد بالاخره با اعلام وزیرخارجه ایران از امروز اجرایی شد.
این همان زبان سیاست است
که میگوید انگار از وین دیگر نفعی بدست نمی آید و مذاکرات به نتیجه ای که منجر به احیای برجام شود،نرسیده
و همه حرف و حدیثها درباره عملی شدن برجام با اجرایی شدن سند 25 ساله تکذیب میشود.
ساعاتی پیش هم آنتونی بلنکین با سخنان خود بر این واقعیت صحه گذاشته او گفته: چند هفته بیشتر برای احیای برجام وقت باقی نمانده و ما بدنبال بررسی گزینه های دیگر هستیم! هیچ دولتی در موقعیت توافق با دولت دیگر اینچنین سخن نمیگوید
بلنکین خبر از بی نتیجه بودن مذاکرات میدهد و اعلام اجرایی شدن توافق 25 ساله چین حکم تایید را بر آن میزند
و حالا ایران بجای برجام غربی،برجام شرقی را رونمایی کرده است.
اما قصه پس از این شروع میشود
مطمئناً اگر جمهوری اسلامی به توافق با آمریکا امیدی داشت هیچگاه توافق با چین را به این زودی عملی نمیکرد در نتیجه از کارت گرانقیمت خود استفاده نموده است.
با اجرایی شدن توافق 25 ساله چین؛ اگر این تئوری را کنار بگذاریم که ایران با اعلام این خبر میخواهدبرای غرب نگرانی ایجاد کرده و آن را مجاب به پذیرش خواسته های خود و احیای برجام بکند در اوقات پیش رو معادلات شکل جدیدی به خود میگیرد
اگر بصورت رسمی آمریکا بگوید که دیگر توافق انجام نشد و مذاکرات را تمام شده اعلام بکند
آنگاه باید منتظر همان گزینه های دیگر بلنکین باشیم.
این گزینه ها شامل فشار اقتصادی و تهدید نظامی خواهد بود بازگرداندن تمامی تحریمهای بین المللی و وارد شدن ایران ذیل بند 7 منشور سازمان ملل نخستین قدم و اجرا شدن کامل مکانیسم ماشه مکمل آن خواهد بود.
این موضوع یک جبهه بین المللی علیه ایران درست خواهد نمود.
که در ابعاد گوناگون برای اقدامات سخت و نرم همگام میشوند
در آنسو اعلام پایان مذاکرات بدون حصول نتیجه مثل دادن حکم حمله به اسرائیل است
اسرائیل شاید زودتر از جبهه بین المللی و دولت آمریکا دست به اقدام برده به تاسیسات و زیرساختهای هسته ای و نظامی حمله بکند و این هم در چنان موقعیتی از پشتیبانی آمریکا هم برخوردار خواهد بود.
و واکنش منطقه ای ایران شاید یک جنگ تمام عیار را استارت بزند
سناریوی دیگر این است که با عملی شدن توافق 25 ساله شاید در مفاد قرار داد همکاریهای امنیتی و نظامی هم بین چین و ایران وجود داشته باشد در این صورت شاید آخرین شانس وارد شدن چین به مسئله و تهدید و مقابله به مثل علیه آمریکا باشد.
اگر چین بصورت جدی وارد مسئله شود و از جنگ جلوگیری بکند آنگاه ایران دوران جدید خود را آغاز خواهد کرد و شاید بتوان گفت به کره شمالی خاورمیانه تبدیل گردد و با خروج از دایره جامعه جهانی خود را پاسخگوی هیچ یک از مقررات بین المللی نداند و به سمت جهش بزرگ نظامی قدم بردارد و زیر انزوا تهدید و فشار دائمی بین المللی به حیات خود ادامه دهد.
ولی در صورت عدم حمایت و دخالت چین؛ قضیه غیرقابل تصور و پیش بینی میشود،
ایران تنها مقابل جبهه آمریکا_اروپا/ اسرائیل_اعراب
و این خوف انگیزترین قسمت ماجراست؛
و باید گفت اگر برجام غربی نتواند ایران را به کشوری نرمال تبدیل نکند،آیا برجام شرقی آن را به کره شمالی تبدیل خواهد؟!
برجام غربی_ برجام شرقی و آینده پیش روی ایران با برجام ها
رحمان اوکتای