750
مبارزان مشروطه آذربایجان در قبرستان امامیه تبریز در گور فراموشی مسئولان دفن شدهاند!
به گزارش آذربایجان خبرلری به نقل از ایسنا، هنوز چند ماهی از بزرگداشت «روز صدور فرمان مشروطیت» سپری نمیشود، پانزدهم مرداد ماه سال جاری، چندین مراسم تحت عنوان «گرامیداشت روز مشروطه» در تبریز برگزار شد و تعدادی از مسئولان با حضور بر مزاربرخی از مبارزان مشروطه، مزار آنها را گلباران کردند.
مدحهای بسیاری در وصف شجاعت و دلاوریهای مبارزان مشروطه گفته شد و سخنرانیهای طولانی مسئولان امر باعث شد تا هر کسی که با مشروطه و مشروطه خواهی آشنا نیست، به اهمیت موضوع پی ببرد، اما ظاهر امر و مستندات موجود نشان میدهد که از نظر مسئولان امر، گرامیداشت نمادین یاد مشروطه خواهان، سالی یک بار کافی است.
یکی از مستندات شاهد بر این ادعا، وضعیت مزار مجاهدان مشروطه در گورستان امامیه تبریز است، در حالی که بسیاری از مردم تبریز، از تاریخچه و حضور شخصیتهای مشهور و تاثیرگذار در این گورستان خبر ندارند، وضعیت فیزیکی گورستان و سنگ قبرها قابل تامل بوده و حتی فرصتی به نام «تبریز 2018» نیز نتوانسته است مردگان این گورستان را از مرگ دوباره نجات دهد.
گورستان امامیه تبریز به ویژه ضلع جنوبی آن به دلیل فرصت سوزی مسئولان امر و عملی نشدن شعارها، تبدیل به مخروبهای متروکه شده است، ضلع جنوبی این گورستان که به دلیل خیابان کشی، بیرون از گورستان قرار گرفته، تبدیل به زباله دانی شده و سنگ مزارهای آن با انبوهی از علفهای هرز پوشانده شده و به زحمت میتوان تشخیص داد که سنگ مزاری در اینجا قرار دارد. خواندن اسامی سنگ قبرها در این قسمت از گورستان که بی شباهت به گودال نیست، سخت بوده و سنگ مزارها بر اثر ترک خوردگی، در حال نابودی هستند.
.
.
گورستان امامیه تبریز، قدمتی 120 ساله دارد
یک پژوهشگر مسائل تاریخی با ارائه توضیحاتی در خصوص تاریخچه گورستان امامیه تبریز میگوید: این گورستان، قدمتی 120 ساله دارد و زمین آن که بیرون از تبریز و در جایی به نام «یانیق تپه» قرار داشته، متعلق به بانو «نورالسلطنه»، دختر مظفرالدین شاه و همسر «سید کاظم امامی طباطبایی» است. – سید کاظم، پسر «آقا میرزا یوسف طبابایی»، بانی «قیزیللی مسجد» تبریز و از رجال درجه یک مملکت در زمان ناصرالدین شاه بود-.
کریم میمنت نژاد ادامه میدهد: این زمین در سال 1275 به نام گورستان مسلمانان وقف شد، بسیاری از بزرگان از جمله خانواده امامیها در این گورستان دفن شدهاند و معماری آن توسط نوهی خانواده، «حامد امامی» که در قید حیات بوده و از معماران بزرگ و عضو انجمن شهر بوده، انجام شده است.
وی میگوید: به جز مزار «ثقهالاسلام» که در مقبرهالشعرای تبریز قرار دارد، مزار تعداد زیادی از شهدای مشروطه مثل «ابراهیم قافقایچی» که در عاشورای 1330 قمری در میدان دانشسرای تبریز اعدام شد، در گورستان امامیه قرار گرفته است. همچنین «میرزا آقا فرشی»، برادرش «غلام حسین فرشی» و «میرزا علی اکبر سراج» مدیر مسئول روزنامه تکامل از سران مشروطیت نیز در این گورستان قرار دارد. افراد مشهوری چون «صمد بهرنگی»، «آیت الله توتونچی
غروی»، «میرزا عباسقلی واعظ چرندابی» و «آقا میرزا حسین واعظ» نیز در گورستان امامیه دفن شدهاند.
وی ادامه میدهد: در طی 10 سال اخیر شهرداری اجازه دفن در این گورستان را نداده است و به نظر میرسد که پس از گذشت چند ده سال، شاید یکی از برنامههای شهرداری تبریز، تبدیل این گورستان به پارک باشد که در این صورت، این گورستان که به نوعی هویتی برای تبریز به شمار می آید، از بین خواهد رفت، چنین اتفاقاتی در تبریز در روزگاران گذشته رخ داده و یکی از گورستانهای تبریز در سال 1308 توسط «میرزا محمد علی خان تربیت» تخریب شده است، در شهر استانبول ترکیه چنین گورستانهایی جزو جاذبه ی گردشگری بوده و علاوه بر شخصیتهای مدفون در این گورستان، نوع سنگها، رسمالخطها و سنگ نوشتهها نیز حائز اهمیت هستند و اهل تحقیق به این منابع مراجعه میکنند.
این پژوهشگر مسائل تاریخی در ادامه با ارائه توضیحاتی در خصوص «میرزا آقا فرشی» که مزار او در خارج از گورستان اصلی بوده و سنگ آن در حال تخریب است، میگوید: این شخصیت نیز از نمایندگان تاثیر گذار در دوران مشروطه و وضع قوانین مشروطه در مجلس شورای ملی بوده و نوادگانش نامهها و دست خطهای او را در قالب یک کتاب، منتشر کردهاند و نطقهای او نیز در مجلس به صورت ضبط شده موجود هستند. قطعا نمایندگان دورههای اول و دوم تبریز که مهد مشروطه و بنیانگذاری قانون در ایران بود، بسیار تاثیرگذار بودند و سیستم ساختاری حکومت مشروطه را در ایران بنا نهادند. در تصاویر گراوری که از نمایندگان دوره اول و دوم مجلس شورای ملی تهیه شده، تصاویر نمایندگان تبریز در راس قرار گرفته است.
وی ادامه میدهد: میرزا آقا فرشی، ادیب، اهل مطالعه، بسیار با سواد و علاقهمند به میراث شهر بوده است و در سفر محمد علی فروغی به تبریز (ذکاءالملک) به تبریز و در بازدید از ویرانههای مسجد کبود، میرزا آقا نیز در تصاویر و عکسهای به جا مانده دیده میشود، وی تلاشهای زیادی برای مرمت این مسجد کرد و جادارد به طور شایسته از او یاد شود.
.
.