پراکندگی جغرافیایی ترکمن های عراق در استانهای شمالی عراق
کشور عراق که مرزهای آن توسط دول انگلیس فرانسه بعد از فرو پاشی امپراطوری عثمانی ترسیم گردید دارای مرزهایی پر مناقشه با همسایگان اش می باشد در چند پست قبلی در مبحث مرزهای ایران و عراق و نیز مبحث مرزهای تورکیه و سوریه در مورد مرزهای این کشور و معایب آن و اصلاح آن مرزها مفصلأ توضیح داده و در اسلایدها مرزهای پیشنهادی را بر روی نقشه مشخص کرده ام، باشد که عقلای ملل منطقه به دور از حب و بغض های قومی قبیله ای ، دینی و تعلقات حزبی فقط بر اساس وجدان و واقعیتهای علم جغرافیای سیاسی، مصالح ملل منطقه و تعمیق اخوت اسلامی و قطع ایادی استعمارگران از منطقه آن پستها و پست فعلی را با دید باز و سعه صدر مطالعه فرموده و نظرات انتقادی خود را در کامنت ها قید فرمایند.
ایالات موصل عراق عثمانی(شامل استانهای موصل کرکوک، اربیل ،دهوک ،سلیمانیه ،و بخشهایی از تکریت) و دیرالزور سوریه عثمانی( ایالتی بزرگ که شامل نیمه شرقی سوریه فعلی می شد که بعدها به چند استان تقسیم شد) بنا بر توافق آتش بس موندرس در ۳۰ اکتبر ۱۹۱۸ ما بین انگلیس و فرانسه با عثمانی جزو مناطقی از عثمانی بودند که سرنوشت آنها باید بر اساس رفراندوم تعیین می شد که با خلف وعده دول انگلیس و فرانسه ضمیمه دولتهای دست نشانده سلطنت هاشمی عراق و سوریه که مورد حمایت انگلیس بودند شدند و از مزایای برگذاری یک رفراندوم آزاد که می توانست در روند تعمیق دموکراسیون دو کشور تأثیر به سزایی بگذارد محروم شدند( و نیز وزن سیاسی قومیت تورکمن را در آن استانها دقیقأ مشخص کند ) و امروزه این مناطق جولانگاه تروریستها شده است و قدرتهای جهانی بدون توجه به مصالح و منافع ملل منطقه این مناطق را تحویل تروریستهای مورد حمایت خود داده و از آنها به عنوان اهرم فشار بر علیه کشورهای تورکیه سوریه عراق سؤاستفاده می کنند.
در اسلاید دوم جدولی را از مقاله حسین رویوران که در مجله همشهری دیپلماتیک چاپ شده است را مشاهده می کنید در این جدول که من در اسلاید بعدی خلاصه شده آن را ترسیم کرده ام ترکیب قومی استانهای عراق را مشاهده می کنید این جدول بر اساس آمار جمعیتی عراق در سال ۲۰۰۰میلادی تنظیم گردیده است در جدول اسلاید سوم جمعیت ترکمنها در استان کرکوک ۳۲٪ از کل جمعیت آن استان را شامل می شود که نشان از وزن بالای جمعیتی آنها در آن استان می باشد ترکمنها در استان موصل هم یک چهارم جمعیت آن استان(۲۴٫۱٪) را تشکیل می دهند که جمعیت آنها در آن استان بعد از عربها در رتبه دوم می باشد ترکمن ها در اربیل ۱۴٫۲٪ دیاله ۱۴٪ جمعیت آنها قابل توجه می باشد ترکمن ها در تکریت ۷٫۹٪ ، و در بغداد ۶٫۵ ٪ جمعیت آن استانها را تشکیل می دهند و ۷٫۱٪ از کل جمعیت عراق را تشکیل می دادند در چاپ های اخیر اطلس های گیتی شناسی ایران جمعیت ترکمن های عراق را با قید آزربایجانی ۵٫۸٪ قید کرده اند.
ولی در چاپ های گذشته اطلس گیتی شناسی آمار ترکمن ها در عراق را معمولأ ۱ الی ۲ درصد قید می کردند ولی با سقوط رژیم صدام حسین در فضای آزاد بعد از آن آمار واقعی جمعیتی ترکمن ها بیشتر از گذشته شفاف سازی شد ولی هنوز هم خیلی از واقعیتهای آمار جمعیتی ترکمن ها در هاله ای از ابهامات باقی مانده است و خیلی از ترکمن ها که در بین جامعه عرب و کورد آسیمیله شده اند امروزه جزو آمار ترکمن ها قید نمی شوند دو شهر کرکوک و اربیل شهرهایی با اصالت ترکمن بودند که با مهاجرت کوردها و عرب ها امروزه ترکیب قومی آن شهرها دچار دگرگونی شده است بر اساس سرشماری سال ۱۹۵۷ میلادی که نتایج اصلاح شده آن در سال بعد منتشر شد ترکمن ها ۹٪ جمعیت عراق را تشکیل می دادند با توجه به اینکه اقلیت ترکمن عراق بر خلاف عرب ها و کوردها مانند تورکهای ایران حمایت ابرقدرتها را از خود نداشتند و سیاست های بین المللی حاکم بر جهان بعد از سقوط عثمانی هم حول محور تورک ستیزی می چرخید بیشتر جمعیت ترکمن های عراق قربانی سیاست آسیمیلاسیون دولت عراق شده و هویت ترکمنی خود را از دست داده اند و به جرأت می توان گفت که ترکمن ها در دوره عثمانی اکثریت جمعیت ایالت موصل را تشکیل می دادند.
رفراندومی که قرار بود بعد از سقوط عثمانی در ایالت موصل برگزار شود صد در صد به نفع ترکمن ها بود در دوره عثمانی ایالت موصل از سه سنجاق( که معادل آن در ایران شهرستان می باشد) مرکزی یا سنجاق موصل ، سنجاق کرکوک و سنجاق سلیمانیه تشکیل می شد مساحت و جمعیت سنجاق کرکوک ۳ الی چهار برابر استان فعلی کرکوک بود در سال ۱۹۲۳ استان فعلی اربیل از سنجاق کرکوک جدا شد و در سال ۱۹۷۶ هم بخشهای چمچمال کلار کفری و توز خورماتو از کرکوک جدا و ضمیمه استانهای سلیمانیه دیاله و صلاح الدین یا تکریت شد و اینگونه قدرت نفوذ اقتصادی و سیاسی شهر کرکوک تضعیف کردند که در عراق مرکزیت سیاسی قومی ترکمن ها را تشکیل می داد (به منزله تبریز در ایران فعلی برای تورکها بود) البته هر چه قدر که محل سکونت ترکمن ها به مرزهای تورکیه نزدیک تر باشد در حفظ و پاسداشت هویت قومی خود موفق تر خواهند بود و کرکوک متأسفانه فاصله زیادی با مرزهای تورکیه دارد و اگر در آینده بخواهیم اقلیمی خودمختار برای ترکمن ها در عراق در نظر بگیریم که باید شامل مناطق واقع در شمال کوههای سنجار و تمامی حوزه آبریز رود زاب بزرگ به همراه شهر موصل را شود که من در پست مربوط به عدم انطباق مرزهای تورکیه و سوریه با واقعیت های جغرافیایی سیاسی در اسلایدها آن مناطق را مشخص کرده ام.
بر طبق آمار سال ۱۹۵۷میلادی ترکمن ها ۹٪ جمعیت عراق را تشکیل می دادند که در جدول مقاله آقای رویوران آمار آنها را حدودأ ۲۱٪ کمتر از آمار واقعی سال ۱۹۵۷م قید گردیده( ۷٫۱٪) اگر بخواهیم جدول را بر اساس آمار سال ۱۹۵۷م یعنی ۹٪ اصلاح کنیم در آن صورت ترکمن ها ۲۹٫۱٪ جمعیت استان موصل- ۳۸٫۷٪ جمعیت استان کرکوک- ۱۷٫۲٪ جمعیت استان اربیل- ۱۷٪جمعیت استان دیاله-۹٫۶٪جمعیت استان تکریت- ۷٫۸٪ جمعیت استان بغداد را تشکیل خواهند داد و نتایج سرشماری سال ۱۹۵۷ گویای حقایقی است که تاکنون رژیم های مستقر در بغداد آن را از چشم جهانیان پنهان کرده بودند و اسامی اصیل تورکی رودها کوهها روستاها و نظایر آنها در شمال عراق شکی در تورک بودن هویت ایالت موصل قبل از اشغال عراق توسط انگلیسی ها در سال ۱۹۱۸ برای اذهان جهانیان باقی نمی گذارد.