در زمان خسرو انوشیروان(531تا579م) پادشاه ساسانی، سه نوبت بین او و روم جنگ شد. جنگ با ترکان هیاطله، جنگ با ترکان خزرها و خود ترک ها هم روی داده است. واردان نامی در سال چهل و یکم از شاهنشاهی خسرو انوشیروان، ارمنی های آذربایجان را با خود همداستان کرد و شورشی برپاداشت و سر از امر شاهنشاه ساسانی برتافت. شورشیان، سورن مرزبان را در شهر دِوین(Dvin) غافلگیر کردند و او را کشتند، مال و ثروت بی شمار به یغما بردند و از در اطاعت یونانیان(روم بیزانس) درآمدند. بر طبق نوشته کتاب با ارزش «تاریخ سِبئوس» مُقارن همین ایام و پیش از آنکه این شورش درگیرد واهان امیر سیونیک هم شورید و سر از تبعیت ارمنی ها برتافت.
به خسرو انوشیروان شاهنشاه ساسانی عارض شد که اگر دیوان(یعنی اداره و دستگاه حکومتیِ) مملکت سیونیک را از شهر دِوین(Dvin) به “پایتاکاران”(بیلقان دوران اسلامی و کنونی) ببرند و آنجا را موقع سرشماری در زمره ی مملکت آترپاتکان(آذربایجان/ ارمنی ها به آذربایجان آترپاتکان می گفتند) به حساب آورند، دیگر نام ارمنی بر ایشان اطلاق نتواند شد. اهمیت موضوع سرشماری علاوه بر دلایل سیاسی که خیلی مهم بود، مالیات نیز بر مبنای همان سرشماری و آمار اخذ می گردید. بنا بر نوشته ی ا.م.دیاکونوف در تاریخ ماد صفحه 480، «پارا ـ ایتا ـ کا، پارایتاکن Paraitakene به معنی «(ناحیه ای که توسط رودی) شسته شده باشد.» مانند رودبار». یعنی روستائی که نصفش گم شده “پارا ایتن کند”.
با اتکا بر این گزارش بیلقان یا همان پایتاکاران قدیم، یکی از شهرهای مهم آذربایجان آن سوی رود آراز و حتی مرکز جمع آوری مالیات قبل از اسلام بوده است. (شهر بیلقان اکنون یکی از شهرهای جمهوری آذربایجان است). پس بیلقان یکی از شهرهای مهم و مَقرّی برای جمع آوری و نگهداری مالیات و مرکز دیوان و ادارات دولتی آذربایجان آن دوران بوده است.
گویا دِوین(Dvin) به معنای تپه است. دوین بعد از اسلام کرسی بخش مسلمان نشین شده بود که دبیل و توین هم نامیده می شد. اکنون در جای آن دهکده کوچکی در جنوب شهر ایروان و نزدیک رود آراز قرار دارد. از لحاظ موقعیت سیاسی ـ اجتماعی هم اکنون آن مناطق را با اتّکا به قدرت روسها، خالی از مسلمان نموده و به جای آنها ارامنه داشناک را مستقرّ نموده اند.
منصورجدی