یک سال به اندازه کل تاریخ
حق تعیین سرنوشت عالی ترین و توسعه یافته ترین حقی هست ک ، یک گروه انسانی میتواند به آن دست یابد. اگر کل تاریخ تورکهای ساکن ایران و یا حتی اکثریت ملل ساکن خاورمیانه را بررسی کنیم؛ میبینیم که تا به امروز تاریخی جز سیستم ارباب-رعیتی نداشته اند. از پاکستان، افغانستان، ایران امروزی بگیرید تا سوریه و اردن و کشورهای حاشیه خلیج عربی، همهمان هنوز درحالت ارباب-رعیتی بسر میبریم. چراکه حق تعیین آزادانه حاکمان سیاسی و امور سیاسی مان را نداریم. با اینکه شلوار جین میپوشیم ویا از موبایل استفاده میکنیم اما کلیت قضیه فرقی نکرده است. منتها در این بین ما تورکهای آذربایجان{جنوبی} این شانس تاریخی را داشته ایم که به مدت یکسال و در طول حکومت پیشهوری و یارانش از حالت بردگی خارج شده و بشکل انسان مدرن زندگی کنیم. یعنی حق تعیین سرنوشتمان بدست خودمان بود. تغییر و تحولات این یکسال حکومت کمونیستی پیشهوری آنچنان عمیق بوده که، از محصولات فرهنگی و سیاسی آن، امروز هم بهره مند میشویم. این مسأله را هم نباید فراموش کرد که، این یک سال از اثرات مثبت تشکیل حکومت کمونیستی شوروی درشمال جغرافیای ما بود وگرنه چنین توانایی و شعورجمعی در بین تورکهای ساکن ایران وجود نداشت. حتی در زمان حاضر هم وجود ندارد. چون درصورت وجود، سرنوشتمان بدست خودمان بود. اما قدرت نظامی آمریکا و تهدید شوروی درآن زمان برای دست کشیدن از حمایت از پیشهوری و ارتجاع داخلی، دوباره مارا به مسیر سنتی تاریخیمان یعنی سیستم ارباب-رعیتی برگرداند. ولی این ارتجاع داخلی فقط مربوط به حکومت پهلوی نبود. بلکه امروز هم در آذربایجان افراد بسیاری هستند که تحت عناوین مختلفی مثل میللتچی، ایرانچی، تاریخچی ویا فعال سیاسی و مدنی گرفتار این ارتجاع داخلی و تاریخی هستند و براساس آن پیشه وری را به خیانت و مزدوری متهم میکنند! درحالیکه هیچ یک از گفتمانهای سیاسی که امروز پیشه وری را متهم به خیانت میکنند، نتوانسته اند یک هزارم آن چیزی که حکومت یکساله{پیشهوری} انجام داد را به ما بدهند. در این بین درک حق تعیین سرنوشت و درک اینکه میتوانیم امورات سیاسی خودمان را خودمان بدست بگیریم مهمترین دستاورد این حکومت سوسیالیستی بود که حافظه تاریخی-استبدادی ما را خراش داد تا بدانیم ما هم میتوانیم مثل انسان زندگی کنیم حتی به مدت یکسال.
پ. ن: این جریانهای ارتجاعی امروز آنچنان در فضای سیاسی آذربایجان جنوبی قدرتمند شده اند که کمتر کسی پیدا میشود به اندیشههای سیاسی پیشه وری بپردازد و اکثر افراد بجای اندیشه پیشه وری و یارانش فقط به انتشار عکس و پوستر وی آن هم سالی یک بار در فضای مجازی اکتفا میکنند.
نویسنده: آیاز سورگون