اسطوره باخیمیندان هر حئیوانین اونقون اولدوغو ان آیدینجا بللیلیگدن بللیلیگه قرارینی گوستریر. عینی حالدا قاراچوخا قونوسونداندا بو قایدادا واز کئچمک اولماییر. قایناغلار قایناغلانیر. انساندا بئیین، کولتورول آنلاملارینی بیر دانه _ بیر دانه چالیشیر الک _ غربیل ائتسین. بو سون سوزدن آماج ذهنیمیزده اینانج بونو قایناغلاندیریر. بیز هر نه یی فولکلور آنلاملی قایناغلاردا بیر یئره توپلایا بیلمه ییریک. یالنیز قیساجیق شیفاهی قایناغلاری الده ائده رک بعضی یادداشتدا قالان توپلانتی لاری اوزه چیخاریریق.
بیز بو قونودا قورد آدلی بیر حئیوانین اینانج قایدالارینی، ناغیل سویلم لرینی، عینی حالدا یاشام طرزینی چالیشیریق قئیده آلاق. قورد سوزجویو بو فارس دیلینده ایشله نن گرگ سوزیله کوکسل باخیمیندان عینی دیر. یانی قورد، گرگ و قوردان کوکسل باخیمیندان بیر آئیله دندیر. تام شکیلده بو سوزجوکلر تورکجه دن باشقا یئرلره یاییملانیب. قورد سوزجویونه تورک دیلینده بورو سوزجویو و عینی حالدا جنه وار سوزجویوده ایشله نیر.
بونا آیید ساوالان داغینین چئوره سینده یاشایان یئرلی آداملار ائله بو گونده بو حئیوانا جنه وار دئییرلر. و گرچکدن ساوالان داغینین چئوره سینده مختلف جنه وار دره لرینه راست گلیریک. جنه وار سوزجویو اگرسه ساوالان داغینین چئوره سینده قورد آنلاملی اولسادا ، آنجاق ترکیه ده اژدها آنلاملی و قورخونج بیر حئیوانا اوغراییر.
اوسته گئدن قئیدیاتدان علاوه آشاعیدا قئید اولاجاق دئییم لری ساوالانین چئوره سینده یاشایان یئرلی آداملار سویله ییرلر.
۱.جنه وار اگرسه داغلاردا یئمک اوچون بیر شئی تاپا بیلمه سه و عین حالدا آجیندان اولمه سین دئیه، بیر اوجا داغین باشینا چیخاراق اولایار. او حالدا گوگدن جنه وارین آغزینا بیر اووج اون آتیلدیقدان سونرا، جنه وارین آجلیغی سونا یئتر.2.جنه وار گوز گوزه یاتار. یانی اگرسه بیری غفلت ائتسه باشقالاری اونو یئیرلر
۳.جنه وار گوزدن ایتی اولار و ایت ایسه بوروندان ۴.جنه وار ایته دئییب سن بورنونون ایینی منه وئر منده گوزومون ایشیغین 5.جنه وار دئییب قولاغیم اولماسایدی قویون قیغینین دالیندا گیزله نردیم ۶.قویون جنه واری گورنده قورخوسوندان قاباق قولون یئره تاپدار ۷.قویون تئز _ تئز هورکسه آنلامی بودور جنه وار یاخینلاشیب ۸.جنه وار بیر سورو قویونون ایچینه گیرسه هامیسین اولدورر.9. دئیسن قورد اوره یی یئییب.
۱۰.قوردو اولامیش ۱۱. قورد اوزو اوغورلو و قوتسال اولار ۱۲. قورخاق آداما جنه وارین قاباق قوللارینین توکوندن پالتارینا تیکرلر. ۱۳.قورد بیرینین یولونا چیخسا ایشی دوز گئدر ۱۴.بیر یاندان یاغیش یاغسا و او بیری یاندان گون چیخسا دئیرلر قوردلار بالالاییر ۱۵.دئیرلر قورد بالالایاندا هر یاندان نعمت یاغار ۱۶. قورد دئدین قولاغی چیخدی ۱۷.قوردون روزیسی آیاغیندادیر ۱۸.جنه وارین سهمی( زهمی) آدامی باسار ۱۹. ایتین قوردون پاراسیدیر
۲۰. ایت دوشوندن گوجلو اولار قورد انگیندن ۲۱.جنه وار شیننسه قاباغین آلماق چتین اولار ۲۲.چیله ده جنه وار آدام اتینه یئریک لر ۲۳.جنه وارین آغزی قانا ده یسه او یئردن ال چکمز ۲۴. گوجلو ایته قورد باسان دئیرلر ۲۵.اگرسه بیرینین حئیوانی چولده قالسا بیر پیچاغا دوعا اوخویارلار. بو حالدا قوردون آغزی باغلانار. قورد گره ک قیرخ دنه چای کئچه اوندان سونرا آغزی آچیلار. ۲۶.جنه وار دئییب قولو گوده یاندیردی منی( قولو گوده دن آماج بیر نوع ساپانددی)
بو بحثدن علاوه قوردون نئچه تورلو اولدوغونو قئیده آلیریق. ۱.بوز قورد( بوز جنه وار) ۲.قارا قیلچیق قورد ۳.آغ قورد ۴.قارا قورد ۵.قیزیل قورد ۶.حبشه قوردو
یالنیز بوز قورد و قاراقیلچیق قورد ساوالان چئوره سینده یاشاییر و بیر لاپ آزاجیق قارا قورددا گورسه نیب. یالنیز و تک گزه ن جنه وارا یالقوزاق آج جنه وار دئیرلر. شیفاهی ادبیاتدا تولکو جنه وارین باجی سی اوغلو سانیلیر و تولکوده جنه وارا دایی دئییر. بو حالدا چوبانلار جنه واری گورنده هئی کافیر_ هئی کافیر دئیرلر.
جنه وار نفسدن ایتی اولار. عینی حالدا ائرکه یینه کوپک، دیشیسینه قانجیق و بالاسینا ایسه کوچوک دئیرلر. بوندان باشقا جنه وارین یوواسینا کان دئیرلر( جنه وار کانی ) .جنه وار قویونو توتدوغدان سونرا گوجو چاتماسا قویروغوییلا قویونو دالدان شاللاغلار و قویوندا هورکه رک قاچار.
آردی وار
فولکولوروموزدان بیر یارپاق/قورد لا باغلی اینانج لار/ رحیم غلامی