دۏغا گۆنۆ، ۱۳ به در، یۏخسا یئنی ایلین ۱۳ـ جۆ گۆن فلسفه سی
سون ایللر، سانال اۏرتامدا (فضای مجازی ده) یئنی ایلین ۱۳ـ جۆ گۆن له باغلی اساس سیز فیکیرلرین یاییملاسینی گؤروروک.
بیر سیرالاری، بو گۆنو؛ دوغا(طبیعت) گۆنو آدلاندیراراق، بعضا دۏغا آشی [ آیران آشی نین ] پیشیریلمه سی ایله ایلگی قورماغا و بیر باغ تاپماغا چالیشیرلار.
آنجاق بایرامی و یئنی ایلی نین بو گئنیش لیکده فلسفه سی اولان میللتین، بو بؤیوکلوکده تؤره نینی یئنی یارادیلان دبلرده آختارماق بیراز منطیقدن اوزاق گلیر.
کئچن یازی لاردا دئدیییمیز کیمی، اسکی تۆرک میللتی نین دۆشونجه سینده یئرین عؤمرو ۱۲۰۰۰ ایل تخمین وورولوردو، اونلارین اینانج لاری اساسدا یئر کۆره سی ۱۲۰۰۰ ایلدن سونرا داغیلاجاقمیش، ائله او اۆزدن [ یئرین ایلک یارانیش گۆنونون بللی اولمامادیغی اۆچون ]، هر ایلین هر بیر آیینی ۱۰۰۰ ایل سیمگه سی اولاراق آی لار یارانیر و هر ۳ آی بیر قات[فصیل] اولاراق، اورتایا چیخیر
یئرین داغیلماسی لا باغلی، ایل آخیر چرشممه نین فلسفه سی، بورجلارین اؤده نمه سی، خوش نییتلی سؤزلرین دانیشیلماسی، چرشممه سیرفاسی، قوتسال تونقال قالانیب، اوددان آتیلیب [آلاز ـ آلاز ائتمکلر]، شال ساللاما، پای گؤندرمک لر ی و…. قاباقکی یازی لاردا دانیشمیشدیق،
آنجاق یئنی ایلدن؛ ۱۳ گۆن، کئچدیکدن سونرا، میللت نه دن چؤل ـ باییرا چیخیرلار؟
دئدیک هر بیر آی، مین ایلین سیمگه سی اولاراق نظرده توتولوردو، آنجاق؛ ایلین باشیندا یئر داغیلماییرسا [ اؤزل لیکله خمسه مسترقه ـ ایلین سون بئش گۆنو ـ سئرچه کۆله ییندن باشلانیب، دارغان گۆنونده بیتن ]، یئنی ایلده بو داغیلما اۆز وئره جکمیش.
او اۆزدن یئنی ایلین هر بیر گۆنونو؛ مین ایل سیمگه سی نظرده توتاراق، ۱۳ـ جۆ گۆن یئرین داغیلماسینا اینانارمیشلار.
او اۆزدن بو گۆن، ائولرده، کؤهوللرده، ماغارالاردا و بۆتۆنلوکجه اۆستۆ اؤرتولو یئرلرده قالماق یئرینه اۆستو آچیق یئره [ چؤل ـ باییرا ] چیخاردیلار.
[ یئر داغیلیرسا آوار آلتیندا قالماسینلار دئیه ].
بو گۆن؛ ائوده بایرام زوماریندان نه قالمیشسا اؤزلری ایله ائشیگه آپاریب، پایلاشارمیشلار. [ بو گۆن ده داوام ائدیر ]
تک لیک قورخو یاراداندیر، ائله او اۆزدن نئچه کؤهولۆن اینسانلاری جؤمه لنیب بیر یئره توپلانیرلارمیشلار [ ائله بو گۆنکو بیرلیکده توپلانماق نه دنی].
یئر داغیلاجاقسا اؤزلری ایله قاباقجادان گؤیرتمیش اولان تاخیل[حبوبات] و بوغدالاری ائشیگه آپارارمیشلار، اللرینده حاضیر شیتیل و کؤک اولسون و تئز گؤیرسین دئیه [ بو گۆن گؤیلری ائشیگه آپارماق نه دنی ]
اود، تۆرک اوساطیرینده بلالار و آفتلر و پیسلیک لری قاچیردان وارلیق اولاراق، بو گۆنلر تونقال لار قالاییب اود آچارمیشلار، ائله بو گۆن اوجاقلارین قورولما نه دنی.
ایلیکین اینسان یئرین داغیلماسی نین قاباغینی آلسین دئیه، اوت ـ بیتکی لری بیر ـ بیرلرینه دۆیونله یرک، یئرین داغیلماسی نین اؤنونو آلماق ایسته ییرمیشلر [ بو گۆن بخت آچیلماق اۆچون سبزه ی، سیزده دۆیونلمک؟!!! دبی]
سو دا یاشایان آل بیزلاری [ آل بیس لاری، خباثتلری، پیس روحلاری ] اومای آنادان اوزاقلاشدیرسینلار دئیه، سویا داش آتاردیلار.
موسیقی بو خالقین یاشاملاری نین آیریلماز بیر پارچاسی اولاراق، موسیقی گۆجونه دایارناراق پیسلیک لری، خبیث روح لار و بلا قایناقلارینی اوزاقلاشدیرارمیشلار [ بو گۆنون شنلیک تؤرن لری نین نه دنی ] و چوخلو باشقا دب لر.
بو گۆن بو دب لرین اۆستوندن ساده کئچسک ده آنجاق بو مراسیم لر، گئنیش و درین فلسفه لر داشییاراق بو گۆنوموزه گلیب چاتیبلار و اۆستوندن ساده کئچمه دن، اؤز گۆجلو و زنگین وارلیغیمیزا دایاناراق بو گؤزل دبی ده، باشقا خالقلارا پای وئردیییمیز اۆچون؛ باشیمیزی دیک توتوروق.
داوود عبدی