عباس لسانی نین هدهلنمهسی ایله اورمو گؤلونون مسئلهسی
آذربایجان میللی حرکاتی و آکتوال مسئله
جواد اسماییلبَیلی نه دن اینجیکدیر؟
قیسا و کونکرئت مسئله بوندان عبارتدیر:
جنوبی آذربایجان بؤلگهسینده(اراضیسینده) (اورمو گؤلو و آراز چایی) اطراف موحیطین کریتیک وضعیتی و تهراندا یئرلشن مرکزچی پانفارسیزم حکومتینین تورکلره قارشی میللی ظولمونون آرتماسی سببیندن آذربایجان میللی حرکاتی یئنی مرحلهیه قدم قویوب.
عینی زاماندا، «مهسا امینی» آدینا تانینان قیامین ایلدؤنومو عرفهسینده رئژیمین تهلوکهسیزلیک اورقانلارینین بئیین مرکزلری اؤز پلانلارینی ترتیب ائدیب، زامان و مکان شرطلرینه اویغون اولاراق بیر-بیر حیاتا کئچیرمهلری طبیعیدیر.
چونکی پان ایرانیزمین مؤوقعیی و موخالیفتی رئژیم کیمی ایرانین سیاسی جوغرافییاسینین غیری-فارس خالقلارینا هئچ بیر حاق وئرمیر و بیر پلنگ بالاسی اؤلمکله بو حیوانین نسلینین دئوریلمهسی اوچون تیمساح گؤز یاشلاری آخیدیرلار، اما آراز چایینین ائرمنیستان طرفیندن چیرکلندیریلمهسی و اورمو گؤلونون قورودولماسی کیمی بیر مسئلهنی حکومتین موقابیلینده سسسیز-سمیرسیز گؤرمزدن گلیرلر! اونا گؤره ده اؤلکهدهکی غیری-فارسلار و خصوصاً ده تورکلر حکومت علیهینه اعتراض آکسییالاریندا دئمک اولار کی، ایشتیراک ائتمیرلر و تکجه ائتنیک فارسلار تارازلیغی حاکمیت علیهدارلارینین خئیرینه دَییشمک اقتداریندا دئییللر.
مشروطه عصیانلارینین تجروبهسی و ۱۹۷۹-جو ایل ظاهراً ایسلام اینقیلابی دا ثبوت ائتدی کی، تورکلرین دستیی اولمادان ایراندا هئچ بیر اینقیلاب اوغور قازانا بیلمز.
ایندی آذربایجانین اطراف موحیطینین پوتئنسیال تهلوکهسی حاکمیتین یانلیش ایدارهچیلیگی و قصدلیلیگی اوجباتیندان آکتوال تهلوکهیه چئوریلدییندن آذربایجان جمعیتینین دئمک اولار کی، اکثر حیسهلری موختلیف یوللارلا اعتراضلارا باشلاییبلار و دئمک اولار کی، بیرلشمیش و بنزر -فیکیرلی جمعیت فورمالاشیر. اونا گؤره ده داخیلده یاشایان تجروبهلی بیر چوخ میللی فعاللار و آذربایجان میللی حرکاتینین ان آزی ۴ تشکیلاتی آوقوستون ۲۷-نه اعتراض چاغیریشی تشکیل ائدیب. قئید ائدک کی، اؤتن ایلده عینی مؤوسومده اوخشار چاغیریش ائدیلیب و بو چاغیریش عباس لسانی طرفیندن آچیق و کسکین اعتراضلا قارشیلانیب و موخالیفت ائدیلیب!
بو ایل ده «قاپی عینی دابانلیق اوزرینده فیرلانیر». بئله کی، گوناز تی وی-نین کئچمیش آپاریجیسی اؤزونون B A T آدلی اینتئرنئت کانالیندا بیرطرفلی قایدادا چاغیریش ائدنلره قارشی چیخیر و هر جور بؤهتان و هدهلرله ۲۷ آوقوست آکسییاسینین قارشیسینی آلماغا چالیشیر.
اگر بیز مؤوضوعدان کنار آدام کیمی طرفلرین مؤقعلرینی آراشدیرساق، (اوبیئکتیو)شخصی ایستک و دوشونجهلریمیزی ایفاده ائتمسک (سوبیئکتیو)، بو مسئلهدن عدالتلی نتیجه چیخارا بیلهریک.
مثلاً، اعتراض چاغیریشینین طرفدارلاری وضعیتین بوندان دا پیسلشمهیهجهیینی و حکومتین اؤزونون یاراتدیغی بحرانین درینلییندن خبردار ائدیلمهلی اولدوغونو بیلدیریرلر. بونونلا باغلی، حتی قانونسوز آکسییالار و توپلانتیلار زمینینده فعاللاری سیخیشدیرا بیلمهسینلر دئیه حکومتی اَولجهدن ترک سیلاح ائتمک اوچون اؤلکه کونستیتوسییاسینین ۲۷-جی مادهسینه اساسلاناراق دینج آکسییا ایجازهسی ایستهمک کیمی قانونی واسطهلره ال آتیبلار. بو اینسانلار آراسیندا عبدالعزیز عظییمی قدیم، عقیل آذردخت، حسن ارک و… آد آپارماق اولار.
دیگر طرفدن (۲۷ آوقوست چاغیریشین علیهدارلاری) عباس لسانی و اونون سیمپاتلاری وار کی، آمریکادا یاشایان جاواد ایسماییل بیلی واسطهسیله بو مئیوهنین هله یئتیشمهدیینی و زامانیندان تئز چاغیریشین آنجاق نتیجه وئرمهیهجهیینی و سادهجه گنج فعاللارین حبسینه و اوزونموددتلی پئرسپئکتیوده بو، آذربایجانین میللی حرکاتینا زیان وئریجی اولاجاغینی دئییرلر.
اما ایضاح ائتمیرلر کی، بو مئیوه بس نه واخت یئتیشهجک؟ چونکی سؤزوگئدن مئیوهلرین (اورمو گؤلونون قصداً قورودولماسی و آراز چایینین چیرکلنمهسینه اعتراض) نهاینکی یوبانیلیب، هم ده آرتیق واختی کئچیب.
اودور کی، اینقیلاب کئشیکچیلری کورپوسونون کشفیات و اینفورماسییا بؤلمهسی (حفاظت-اطلاعات سپاه) و ایران کشفیات ناظرلیگی(وزارت اطلاعات) دا بو قارشیدورمایا بنزین سپیب داها آلاولاندیرماقلا میللی حرکاتدا اؤز تأثیرائدیجی عاملیندن ایستیفاده ائدهرک، موناقیشه و اعتراض اوخونون اوجونو حاکمیتدن گونئی آذربایجان میللی حرکاتینین داخیلینه ایستیقامتلندیرمکدهدیلر.
گؤرونور تأسف کی، بو ایستیقامتده معین قدر اوغور قازانیبلار. چونکی احمد اوبالی اوزون مدت سوکوتدان سونرا، میللی فعاللارین اعتبارلی خبرلره سوسادیغی، سوء-قصد خبرینین حقیقتینین نهدن عبارت اولدوغونو نظره آلاراق، او چاغیریش گونو گوناز تیوی-ده جانلی ائفیره چیخماق قراریندادیر.
دیگر طرفدن، دئییلنه گؤره اَوللر عباس لسانینین یاخین دوستلاریندان اولان ایرج شیرزاد آدلی شخص و اونلارین بعضی تنقیدلرینه گؤره عباس لسانینین اطرافینداکیلار 2 ایل اَول اونو هدهلهییب آلچالدیبلار. او دا عینی واختدا (2 ایل اَول) آقرئسسیولشیب و شخصی آوتوموبیلینه مینهرک، عباس لسانینین شخصی ائوینین قارشیسیندا قارشی طرفلری دوئله چاغیریر و اونلارا اؤزونون ویدئوسونو گؤندهریر و بو ویدئودا عباس لسانینی آچیق-آشکار اؤلومله هدهلهییر و اطرافینداکیلارا میدان(رجز) اوخویور!
ایندی هئچ بیر شرایطده اعتراض چاغیریشینین قارشیسینی آلا بیلمدیکلرینه گؤره، بو مسئلهنی 2 ایل سونرا آرشیودن چیخاریب سوسیال شبکهلرده گونون مسئلهسی کیمی درج ائدیبلر کی، ایجتیماعیتی اورمو گؤلو و آراز چایینین چیرکلنمهسی کیمی اؤنَملی مسئلهلردن یاییندیرسینلار و عباس لسانینین تهلوکهسیزلیینی گوندهمین اساس مرکزینده ساخلاسینلار.( بوتون بونلاری قارشی طرفین هاوادارلاری ادعا ائدیر).
قئید ائدک کی، ۴ گون اَول جاواد ایسماییل بیلی اؤز اینتئرنئت تئلئویزییاسیندان اعتراض چاغیریشی طرفدارلارینا بو مؤوضوعدا سواللار وئریب:
۱- نه اوچون عباس لسانی کیمی مؤحترهم بیر شخصیتین اولماسینا باخمایاراق، عظیمی قدیم کیمی اینسانلار اردبیل شهرینده اعتراض آکسییاسی تشکیل ائدیب فورمالاشدیرماغا چالیشیرلار؟
۲- اعتراضچیلار حبس اولونارسا، احتیمال اولونان حبس اولونانلارین عائلهلری و آذربایجان خالقی اوچون نه جاواب وئرهجکلر؟
۳-نه اوچون عباس لسانی شرطی آزادلیغا بوراخیلدیغی حالدا، اونو یئنیدن میدانا سوروکلهمهیه و یئنیدن ساخلانیلیب زیندانا سالماغا چالیشیرلار؟
۴- نیه اعتراض آکسییالاری کئچیرمک اوچون ایران ایسلام رئسپوبلیکاسی کیمی دیکتاتورا حکومتیندن قانونی ایجازه ایستهییرلر؟
قارشی طرفلر ایسه بو سواللارا جاواب وئردی:
۱-آذربایجان میللی حرکاتی هئچ کیمدن آسیلی دئییل
۲- هر بیر اعتراضین مثبت و منفی نتیجهلری اولا بیلر، چونکی 1385-جی ایلده دؤولت قزئتی «ایران»-ین تحقیرآمیز تاراکان(سﯙسَری) کاریکاتوراسینا قارشی میلیونلارلا اینسان اعتراض آکسییاسینا قاتیلدی، اونلارلا گنج شهید اولوب، مینلرله اینسان حبس ائدیلیب، یارالانیب. جاواد ایسماییل بیلینین ادعاسینا گؤره، عباس لسانی اردبیلده یوز مینلرله اینسانین جیینینده او اعتراضا رهبرلیک ائدیب. ایندی او، شهید عائلهلری و حبس اولونانلار آدیندان محاکیمه اولونمالی و جاواب وئرمهلیدیرمی؟
۳-سیزین ده اعتراف ائتدیینیز کیمی، عباس لسانینین خصوصی وضعیتینی نظره آلاراق، اونون بو مسئلهیه قاتیلماماسی داها مقصده اویغوندور. بوندان باشقا، آذربایجان میللی حرکاتی عباس لسانییه خاص دئییل، ایستهسهایدی، ایکی سطرلیک مراجعتله و یا ویدئو ایله اعلان ائتده بیلیردی و اؤزونون معمالی سوکوتو ایله یاناشی باشقالارینا اونون سؤزچوسو کیمی چیخیش ائدیب اورتامی گرگینلتمهیه ایزین وئرمزدیر.
۴- اَولا، بو ایش( قانونی آکسییا ایجازهسی طلبی) اعتراضین ائرتهسی گونو حاکمیتی منطقی جهتدن ترکسیلاح ائتمک نیتی ایله ائدیلیب کی، اگر مستنطقلر و حاکملر مومکون حبس اولونانلاری ایغتیشاش و اؤزباشینالیقدا گوناهلاندیریرلارسا، جاوابیندا مووافیق اورقانلار کونستیتوسییانین ۲۷-جی ماددهسینه اساسلاناراق حقوقی لیسئنزییا وئرمهدیکلرینه گؤره مسولیت داشیمیش اولسونلار.
۵-اونوتمایین کی، 1383-جو ایلده ائرمنیستانین اقتصادی-سیاسی نماینده هئیأتینین اردبیلده اولماسی حالیندا و اونلارا قارشی اعتراض آکسییاسی مقصدیله، همین جناب عباس لسانی، جناب عبدالعزیز عظیمی قدیم و جناب عقیل آذردخت-ون تشببوثلریله و دؤورون دیگر ۱۸ تانینمیش فعالی ایله بیرلیکده اردبیل والیسیندن ایجازه آلماغا راضیلاشدیلار، باخمایاراق کی، او زامان جناب عبدالعزیز عظیمیقدیم و عقیل آذردخت ریسک ائدیب والیلییه فیزیکی موراجعت اوچون عؤهدهلیینی گؤتوروب حیاتا کئچیردیلر و بو، طبیعی کی، او زامانکی والینین (سروری-نین) کسکین مقاومتی ایله اوزلشدی. لاکین اعتراض لاییقینجه و لازیمی شکیلده ائدیلدی.هرچند کی، او مؤحتشم حرکتین تشببوثکاری و اساس تشکیل ائدنلری همین عباس لسانینین واسطهسیله تخریباتا معروض قالیب دیشلاندیلار تا هر شئی عباس نامینه یازیلسین و ائله ده اولدو.
سوال اولونور کی، اگر عباس لسهانی اعتراض حرکاتیندا ایشتیراک ائدیب و یا ایشتیراک ائدیرسه، حکومتدن ایجازه ایستهمک جایز و حالالدیر، اما نهدن اونون یوخلوغوندا بو ایش اییرنج و پیسلنیر؟!
بوتون آسپئکتلری نظره آلاندا بئله قناعته گلمک اولار کی، ایران رئژیمینین تهلوکهسیزلیک اورقانلاری میللی حرکاتین جیلووونو اَله کئچیریب و مشهور دئییمده دئییلدیی کیمی، «اویونو اَله آلیب».
گؤرونهن اودور کی، آذربایجان میللی حرکاتی ایران رئژیمینین آنتی-تورک و آنتیآذربایجان جبههسی ایله موباریزهنین اؤن سیرالاریندادیر و میللی فعاللارین اکثریتینده سیاست ساحهسینده لازیمی سیاسی بصیرت و یئتکینلیک یوخدور. صیرف وطنسئورلیک و ایگیدلیکله بیر دؤولتین پئشهکار اویونلارینا قاتلاشماق چوخ چتیندیر.
سیاست و بحران نظارتی ساحهسینده تجروبهلری اولمادیغی اوچون رئژیمین تهلوکهسیزلیک قوروملارینین تورونا آسانلیقلا دوشورلر و چوخ واخت پرده آرخاسینداکی مسئلهلر و اویونلارلا عقل و منطقله دئییل، دویغولارلا مشغول اولورلار.
سیز نئجه دوشونورسونوز؟
حبیب ساسانیان(یاکاموز)