*آیا واقعاً هدف وسیله را توجیه میکند؟
چرا روسیه باعلم به هزینه هایبالای حمله به اوکراین، دست به حمله زده است؟
چند روز اخیر که شاهد حمله نظامی روسیه به اوکراین بودیم تحلیلهای گوناگونی از طرف تحلیلگران صورت پذیرفته است که اکثراً از زاویه تقابل ناتو و روسیه میباشد.
ضمن احترام به همه تحلیلهای صورت گرفته سعی میکنیم از زاویه دیگری به این بحث ورود کنیم که مغفول مانده است.
دولت روسیه و اکثر روس تبارهای این کشور به نوعی دچار تفکر راسیستی هستند و همواره نگاهی از بالا به پایین به سایر ملل جهان مخصوصا جمهوریهای استقلال یافته از شوروی داشته و دارند و حفظ هیمنه و هژمونی روس در دنیا برایشان بسیار مهم است و در این مورد خاص، هدف وسیله را توجیه میکند. حتی هزینه هایی چون تحریم گسترده و نیز منفورشدن در بین ملل دنیا و علی الخصوص ملل همسایه.
اکثر تحلیل گران این اقدام روسیه را اقدامی دیوانه وار توصیف کرده و تحلیل میکنند که هر تحلیلگر سادهای میتوانست هزینه های این جنگ برای روسیه را حدس بزند. پس چطور پوتین افسر سابق اطلاعاتی و اتاق فکرش چنین برآوردی نداشته اند و اگر داشته اند، چرا اقدام به اینکار کرده اند؟
یکی از دلایل اساسی این حمله نظامی به شرح زیر میباشد:
طبق برآوردهای خود روسیه با روند فعلی و رشد مثبت جمعیت تورکها و رشد منفی جمعیت روس تبارها، در دهه ۲۰۴۰-۲۰۵۰ میلادی جمعیت تورک از جمعیت روس پیشی خواهد گرفت و پس از آن روس ها در اقلیت قرار خواهند گرفت.
حفظ اکثریت روسی فدراسیون روسیه برای سردمداران و کانونهای قدرت در روسیه حیاتی است و طبق تحقیقات محدود صورت گرفته در این چند روز اخیر اکثر روس تباران موافق این اقدام روسیه هستند و اکثریت ملل غیرروس مخالف.
برای حفظ اکثریت روس تباران در فدراسیون روسیه دوراه متصور است:
اول-افزودن مناطق روس تبار کشورهای همسایه و بالابردن درصد روسها در روسیه و نیز افزودن سرزمین
دوم-اعطای استقلال تدریجی به جمهوریهای خودمختار تورک و کوچک کردن سرزمین
روش دوم بالتبع برای حاکمیت و همچنین برای روسهای افراطی خوشایند نیست هرچند در آینده نه چندان دور ناگزیر از اجرای آن خواهند بود.
بنابراین پوتین اقتدارگرای دیکتاتور از جانب کانونهای قدرت – ثروت و راسیست های روس در بیست سال گذشته حمایت شده اکنون تحت فشار است که از هر روشی برای حفظ اکثریت روس، روسیه استفاده کند؛ برای همین هم اکثریت روسهای روسیه با دانستن هزینه های بالای حمله به اوکراین همچنان از این عمل حمایت میکنند.
پوتین هم این روش اول را در پیش گرفته است که، آبخازیا و اوستیای شمالی و کریمه در دونتسک و دونباس و نیز نیم نگاه بخش روس نشین قزاق ها در این راستاست. پوتین برای حفظ محبوبیت خود در بین روستبارها و در نتیجه باقی ماندن در قدرت ناگزیر از این کار است،(البته دلایل متعدد دیگر هم وجود دارد که مورد بحث ما نیست و در چند روز اخیر مفصل به آن پرداخته شده است).
از طرفی غرب هم روسیه فعلی ضعیف شده را به روسیه ی تورکیه شده ترجیح میدهد. چرا که با تورک شدن کشور وسیع روسیه با منابع فراوان، مساویست با ظهور دوباره ابرقدرت تاریخی توران که تنها قدرتی میتواند باشد که آمریکا و متحدانش و نیز چین را میتواند دچار چالشی اساسی نماید و غرب هرگز خواهان این نیست و عدم مخالفت و اقدام خاص تا به امروز دربرابر توسعه طلبیهای روسیه موید این قضیه میباشد.
با توجه به دلایل فوق ضمیمه شدن کل یا قسمتی از اوکراین برای روسیه حکم تزریق خون روسی به کشور روسیه را دارد. چرا که اکثراً همنژاد روسها هستند و نیز به نسبت جمعیت قابل ملاحظه ای دارند. افزوده شدن ۲۰-۴۰میلیون از همنژادان روس به آنها به معنی منتفی شدن از اکثریت افتادن روس تبارها حداقل در قرن حاضر میلادی میباشد.
دلیل اتفاق غرب در مسئله اوکراین و مخالفت جدی با آن برخلاف توسعه طلبی های قبلی روسیه فقط به دلیل پیشروی روسیه به سمت اروپاست.
وگرنه، اگر روسیه بجای اوکراین مثلا به قسمتهای روس نشین قزاقستان لشکر میکشید، غرب فقط به چند بیانیه و اعتراض ساده بسنده میکرد.
روش دوم یعنی از دست دادن سرزمین و استقلال جمهوریهای تورک بعد از ناامیدی کامل از روش اول از حدود سالهای ۲۰۴۰ناگزیر از اجرا خواهد بود.
کاری که یکبار معکوس آن توسط قدرتهای استعماری در مورد قاجار صورت پذیرفت که طی آن قسمتهایی از مناطق اکثراً تورک نشین بهمرور از ممالک محروسه تصرف کرده و بدین ترتیب کشور با اکثریت مطلق تورک را به کشوری با اکثریت نسبی تورک تبدیل کردند که پیش زمینه برای ایجاد یک حکومت غیرتورک را فراهم کردند.
«دؤیمه تاختا قاپینی، دؤیرلر دمیر قاپینی»
حال روسیه که زمانی خودش مجری اینکار در مورد قاجار بود مجبور است دست به قطع اعضای بدن خود بزند.
بنابراین از سال۲۰۴۰ به بعد شاهد استقلال جمهوریهای تورک فدراسیون روسیه خواهیم بود و باید برای آن روزها برنامه داشته باشیم.
ذکریا حاتمی (آلتای)
*این مقاله در اوایل شروع حملهی روسیه به اوکراین نوشته شده است.